كوششهايى كه در رفع كاستى و نقائص مدارس قديمه در تهيه وسايل و روانسازى آموزش طلاب به ويژه در مورد مدرسه معصوميه بيرجند صورت گرفت از همه دستاندركاران به ويژه امير شوكت الملك علم تقدير و تشكر كردند . « جمعيت معارفپرور از قدرشناسى نسبت به يك چنين اقدامى كه معارف را رونق مىدهد و حيات ملت ايران را تجديد مىكند نمىتواند خوددارى نمايد . » 8
[ تصوير ] شوكت الملك علم و پسرش اسد اللّه
* تأكيد سيميتقو بر ايرانى بودن خود
در نامهاى كه سيميتقو امروز براى سرهنگ يوسف خان رئيس قشون ساوجبلاغ فرستاد چنين نوشت كه نامه شما را دريافت كردم و « اسباب مسرت و خوشوقتى گرديد . . . من ايرانى هستم ، تعصب ايرانى هم دارم . چنانچه اشعار گرديده بود هرگاه اولياء امور توجهات فرمودند و اطمينان لازم بدهند من هم همه قسم از براى خدمت به دولت متبوعه خود با كمال افتخار و اطمينان حاضرم . » 9
* موافقت كرزن با مساعده بانك شاهى
در پى درخواست ميلسپو از مدير بانك شاهنشاهى براى پرداخت ماهيانه يك ميليون تومان با ضمانت عوايد نفت جنوب و استفسار وزير مختار انگليس از وزارت امور خارجه در اينباره ( ر . ك : 21 آذر ) ، كرزن امروز در پاسخ لورن نوشت :
« با آنكه بهطور كلى با دادن مساعدههاى مالى بيشتر مخالفم ، به نظر مىرسد در اين مورد خاص مصلحت سياسى توجيه كافى دارد . ازاينرو چنانچه بانك نظر مرا خواسته باشد ، من مخالفتى با مساعدت پيشنهاد شده ندارم . [ البته ] بدهيهاى [ ايران ] مربوط به دولت اعلى حضرت [ انگلستان ] نبايد از نظر دور داشته شوند . » 10
هامش
( 1 ) . روزنامه اقدام ، شم 99 ، ص 1 . در بايگانى كتابخانههاى معتبر از اين شماره تا 28 بهن 1301 از روزنامه اقدام نسخهاى يافت نشد . 28 بهمن روزنامه بيدارى تا مدتى به جاى اقدام انتشار يافت .
( 2 ) . روزنامه اتحاد ، شم 271 ، ص 1 .
( 3 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 12 - 1 - 40 - 1301 .
( 4 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 4 ، ص 1 .
( 5 ) . روزنامه دستور اخوت در 1301 ش در تهران به مديرمسئولى سلطان الكتاب تأسيس و انتشار يافت . در اواخر سال مذكور مسئوليت اداره روزنامه به عهده سيد محمد باقر دبيرى واگذار گرديد . در شماره 24 روزنامه طوفان - 10 دلو 1301 - درباره سيد محمد باقر دبيرى چنين آمده است : آقاى آسيد محمود باقر دبيرى رئيس سابق معارف و اوقاف سيستان كه از جوانان تحصيل كرده و خدماتشان در معارف به خصوص جريدهنگارى غيرقابل انكار است به مديريت و سردبيرى دستور اخوت انتخاب و از شماره آينده مسئوليت مندرجات آن را به عهده خواهند گرفت . درباره شمارگان و مدت زمان انتشار دستور اخوت اطلاعى به دست نيامد . ( صدر هاشمى ، تاريخ جرايد و مجلات ايران ، ج 1 و 2 ، ص 287 ) .
( 6 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، س 1301 ، سند شم 3749 .
( 7 ) . روزنامه دستور اخوت ، شم 20 - 19 ، ص 3 . مطلبى كه در همين شماره با عنوان « سئوال از رياست محترم اركان حرب كل قشون دام اقباله » چاپ كرده بود چنين بود : « صولت الملك امير شوكت در موقعى كه در قصر شيرين حكومت بوده در بين ايلات براى توليد اغتشاشاتى بر عليه حكومت مركزى بنا به دستور اجانب اسلحه توزيع مىنموده و به همين جرم مدت دوازده روز در اداره اركان حرب قشون كرمانشاه توقيف و بنا به اوامر صادره در اركان حرب كل قشون تحت الحفظ او را به تهران جلب نمودهاند . » دستور اخوت در ادامه خواستار توضيح درباره اين حادثه مهم از مسئولين وزارت جنگ شده بود . ( همان ، ص 4 ) .
( 8 ) . منصف ، امير شوكت الملك علم ( امير قائن ) ، صص 146 و 147 .
( 9 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 3 ، ص 82 .
( 10 )FO E 14009 / 7 / 34 .