انگشترى الماس به آقاى ميرزا سيد محمد مجتهد و يكى به آقاى حاج ميرزا محمد مجتهد و يك لباس تشريفاتى هم به حاكم قم هديه كرد و نيز حاج شيخ عبد الكريم حائرى نيز با احمد شاه ديدار كرد كه « طرف توجه و مراحم مخصوصه ملوكانه واقع گرديدهاند . » 7
* شكايت اردستانيها از اداره نواقل
تعدادى از متنفذين اردستان با ارسال نامهاى به مجلس شوراى ملى ضمن توضيح ناامنىهاى شهر خود در اثر هجوم گاه و بىگاه اشرار ، از اداره غيرقانونى نواقل كه تبديل به وسيلهاى براى سركيسه كردن مردم اين ناحيه شده شكايت كردند . آنان توضيح دادند كه اين مسئله حدود سه سال است گريبانگير اهالى شده گاه به اسم امنيه و باج راه ، گاه به اسم نواقل و اينك به اسم اداره تحديد از عابران پول دريافت مىكنند . « اردستان نه شهريت دارد ، نه دروازه و حصار دارد كه قابل نواقل باشد . نه بلديه دارد و نه لايق است . » آنها از طريق نامه و نمايندگان اصفهان و آيت اللّه مدرس خواستند كه به درخواستشان رسيدگى شود . 8
* اسارت يك روضهخوان
امروز تركمانان طايفه جعفربايى آقا سيد محمود روضهخوان را اسير كردند و با خود بردند . « به توسط آقا ميرزا هادى پنجاه تومان وجه ، يك بار برنج براى نفس سردار فرستاده شد » تا مقدمات آزادى آقا سيد محمود فراهم شود . 9
* انصراف كمپانى استاندارد از اعزام نماينده به ايران
حسين علاء وزير مختار ايران در امريكا در تلگرامى محرمانه به قوام السلطنه رياست وزراء نوشت كه كمپانى استاندارد اويل نماينده خود را به ايران نخواهد فرستاد ؛ چون اين شركت به اين شرط نمايندهاش را روانه ايران مىكرد كه دولت علاوهبر اصول پيشنهادى او موضوع تازهاى را به شرايط پيشين امتياز نفت شمال تحميل نكند . با اين حال شركت نفتى استاندارد مايل است از شرايط جديد دولت با اصلاحاتى كه ميلسپو در آن كرده مطلع شود . علاء در پايان متذكر شد مورگان شوستر از پيشآمد جديد اظهار تأسف مىكند و مىگويد مكرر به دولت ايران لزوم عجله در انعقاد قرارداد نفت شمال با كمپانى استاندارد اويل را تذكر داده بودم اما به نصايح من توجهى نشد . 10
* آزمون مترجمى براى كار با ميلسپو
براى امور ترجمه و نگارش كارهاى ميلسپو رئيس كل ماليه ايران عصر امروز از 32 تن از داوطلبان در محل دفتر كار وزير ماليه امتحان به عمل آمد . كسانى كه بهتر توانسته باشند از عهده آزمون برآيند براى كار با ميلسپو پذيرش خواهند شد . 11
* روابط ايران و روسيه از نگاه انگلستان
سرپرسى لورن وزير مختار انگليس در تهران در توصيف روابط ايران و روسيه نوشت كه روسها بر اين باورند كه قوام السلطنه آدم انگليسهاست و منافع روسيه را به خطر مىاندازد . لورن در گزارشى كه امروز به وزارت امور خارجه كشورش فرستاد با ذكر دلايل خود در تبيين اين اعتقاد روسها افزود كه از ملاقات با قوام السلطنه پرهيز مىكند تا اين شائبه پيش نيايد كه او از حمايت انگلستان برخوردار است . 12
هامش
( 1 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 101 ، ص 3 . آيت اللّه سيد حسن مدرس درباره خروج مسكوكات از كشور نظر ديگرى داشت و گفت اگر هم به فرض از انتقال پول به خارج از كشور جلوگيرى شود ، تا زمانى كه واردات كشور قانونمند نشود و مردم در مصرف كالاهاى خارجى قناعت به خرج ندهند ، اين پولها از كشور خارج خواهد شد . علاج كار مراقبت از واردات است . او افزود كه در اين مورد لايحهاى در مجلس وجود دارد كه در كميسيون فوائد عامه مانده و به صحن مجلس نيامده است . مدرس با اشاره به رو به پايان بودن زمان مجلس چهارم گفت « هنوز در مسئله اقتصاد قدمى برداشته نشده است . » ( مدرس در پنج دوره تقنينيه ، ج 1 ، ص 370 ) .
( 2 ) . سازمان اسناد ملى ايران ، سند شم 2930001553 ، آرشيو 108 ظ 2 ب آ ا ، شم ميكروفيلم ، 00100160 . وزارت ماليه هم خيلى فورى موضوع را به وزارت امور داخله منعكس كرد تا « براى جلوگيرى از خطرات محتمل الوقوع و تأمين محل مزبور اقدامات لازمه مبذول » شود . وزارت داخله هم نامه را به وزارت جنگ فرستاد . اين وزارتخانه امير لشكر غرب را در جريان امر قرار داد تا مراقب اوضاع باشد . ( همانجا )
( 3 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 3 ، صص 148 و 149 .
( 4 ) . همان ، س 1301 ، سند شم 3746 . قوام السلطنه موضوع را به وزارت جنگ منعكس كرد . وزير جنگ هم دستور داد نامه بايگانى شود . ( همان ، سند شم 3745 ) .
( 5 ) . سازمان اسناد ملى ايران ، سند شم 293004225 ، آرشيو 716 غ 2 ب آ ا ، شم ميكروفيلم 00300011 .
( 6 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 101 ، ص 2 .
( 7 ) . روزنامه ايران ، شم 1282 ، ص 1 .
( 8 ) . اسناد روحانيت و مجلس ، ج 2 ، صص 200 و 201 .
( 9 ) . مقصودلو ، مخابرات استرآباد . . . ، ج 2 ، ص 843 .
( 10 ) . اسنادى از امتياز نفت شمال . . . ، ص 216 .
( 11 ) . روزنامه ايران ، شم 1279 ، ص 4 .
( 12 ) .FO E 1118 / 88 / 34 .