هامش
( 12 ) . روزنامه اتحاد ، شم 261 ، ص 1 . « بنيانگذار خبرگزارى رويتر( Reuters )جوليوس پاول رويتر متولد ژوئيه 1816 در شهر كاسل آلمان است كه اصلا يهودى بوده است . او كارمند بانك بود كه با تأسيس يك بنگاه خبرپراكنى خبرهاى بانكها و فعاليتهاى اقتصادى را به سرعت و به شكل منظم منتشر مىكرد . حوزه فعاليت اين بنگاه همه شهرهاى آلمان را دربر مىگرفت و تا بروكسل ، پايتخت بلژيك نيز مىرسيد . سپس مركز فعاليتهاى اين بنگاه در پاريس مستقر شد . اما در سال 1851 م به دليل سختگيريهاى قوانين ، فعاليتهاى بنگاه مزبور در شهر لندن متمركز شد ، تا اينكه بعد از اختراع سيستم مخابرات پيشرفته ، رويتر زمينه كارى خود را توسعه بخشيد و خبرهاى سياسى و اجتماعى را نيز وارد حوزه فعاليت خود ساخت . از آن پس مطبوعات انگليس براى كسب خبرهاى خود به خبرگزارى رويتر اعتماد مىكردند .
[ تصوير ] جوليوس رويتر
رويتر در همين اوان كه ميرزا حسين خان سپهسالار صدراعظم ايران بود امتيازنامهاى را با ايران به امضا رسانيد كه به موجب آن انحصار احداث راهآهن و تراموا ، انحصار استخراج تمام معادن ( به جز طلا و نقره و احجار كريمه ) و چند انحصار ديگر را به مدت هفتاد سال در اختيار گرفت . از ديگر مواد همين امتيازنامه احداث خط تلگراف در سرتاسر ايران و به عبارتى دستيابى خبرگزارى رويتر به اخبار ايران بود كه در نهايت با مخالفت شديد مردم و علما با امتيازنامه ، رويتر به اهداف خود دست نيافت و امتيازنامه او از سوى دولت ايران ملغى شد . با اين حال خبرگزارى رويتر فعاليت خود را در ايران ادامه داد و از طريق آبونمان با مطبوعات قرارداد مىبست و اخبار ديگر نقاط دنيا را در اختيارشان مىگذاشت . سالها بعد وقتىكه ، ماشينهاى خبرگيرى در 1336 ش تهيه شد و ايران هم با خبرگزاريهاى بزرگ دنيا همچون رويتر و آسوشيتدپرس و پاريس قرارداد بست تا از اخبار آنها استفاده كرده اخبارى را در اختيار آنها بگذارد . ( دايره المعارف فارسى ( مصاحب ) ، ج 1 ، ص 1142 ؛ محبوبى اردكانى ، تاريخ مؤسسات تمدنى جديد در ايران ، ج 2 ، صص 12 - 9 ؛ همو ، ج 3 ، صص 75 و 79 ) .
( 13 ) .FO E 89 / 89 / 34 .