[ تصوير ] تبريز قديم
* مخالفت علاء با روند فعلى لايحه نفت
علاء وزير مختار ايران در امريكا امروز به قوام السلطنه رياست وزراء نوشت كه خبر تصويب لايحه نفت شمال در كميسيون مجلس و اينكه مىخواهد در صحن مجلس مطرح شود به وزارت امور خارجه امريكا رسيده است . همانطور كه بارها گفتهام اين يك روند غيرعادى است كه امكان دارد دولت را دچار زحمت كند چرا كه معلوم نيست كمپانيهاى امريكايى زير بار شرايط تصويب شده مجلس بروند . علاء پرسيد اگر هر دو كمپانى اين شرايط را بپذيرند دولت كدام را ترجيح خواهد داد ؟ علاء طبق تمايلات يا صلاحديدهاى قبلى خود استاندارد اويل را حائز اولويت دانست . 11
* ورود رضا خان به آباده
پيش از ظهر امروز رضا خان وارد آباده شد و ظهر نيز راهى شيراز گرديد . او براى استقبال از احمد شاه به طرف جنوب مىرود . در آباده از طرف وزير جنگ صد تومان به مدرسه دولتى و صد تومان به مدرسه تربيت آباده هديه شد . 12 يك روز بعد از رفتن رضا خان دو نفر از اشرار چهارراهى كه در اردوى نظامى حبس بودند اعدام شدند . 13
* خروج دبوا از ايران
روزنامه شفق سرخ در شماره امروز خود نوشت كه بنا به اخبار رسيده مسيو دبوا پيشكار ماليه سابق خراسان امروز موفق شده از ايران خارج گرديده ، راهى بروكسل شود . 14
هامش
( 1 ) . « تجار ايرانى كه به منافع كلى امتياز نفت مخصوصا با آن شرايطى كه به كمپانى استاندارد داده مىشد واقف شدند به فكر اخذ امتياز و استخراج با سرمايههاى خود افتادند . لذا در اواخر آبان 1301 از طرف چند نفر تجار ايرانى موسوم به ابو طالب اسلاميه ، رحيم اتحاديه ، على صراف ، محمد دهدشتى پيشنهادى با همان شرايط كه به كمپانى استاندارد اويل داده مىشد به مجلس تقديم شد كه معادن ولايت مازندران را استخراج نمايند . پيشنهاد ديگرى نيز از طرف چند بازرگان ديگر غفور زنجانى ، محمد جعفر خامهاى ، علينقى كاشانچى ، توتونفروش ، عبد الحسين بلورفروش و على افشار راجع به استخراج نفت از اراضى مازندران و گيلان با همان شرايط كمپانى به مجلس داده شد . از طرف ديگر حاج امين الضرب تقاضا كرده بود استخراج نفت ايالت گيلان منحصرا به او داده شود البته با همان شرايط كه به كمپانى امريكايى داده مىشود و يكى دو نفر وكيل مجلس هم طرفدار داشت كه براى او فعاليت مىكردند و تقاضا داشتند تنها ايالت گيلان از امتيازنامه جدا شود .
عدهاى ديگر از تجار گيلانى اعتراض كردند كه نفت گيلان بايد به تجار گيلانى داده شود و ما خودمان حاضريم استخراج كنيم دليلى ندارد كه منحصرا به حاجى امين الضرب داده شود . » ( منشور گرگانى ، رقابت شوروى و انگليس در . . . ، ص 199 ) .
( 2 ) . روزنامه اتحاد ، شم 260 ، ص 1 .
( 3 ) . مدرس در پنج دوره تقنينيه ، ج 1 ، صص 356 و 357 .
( 4 ) . روزنامه اتحاد ، شم 260 ، ص 3 .
( 5 ) . مكى ، تاريخ بيست ساله ايران ، ج 2 ، ص 191 .
( 6 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 4 - 11 - 47 - 1301 .
( 7 ) .FO E 72 / 69 / 34 .( 8 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 1 - 24 - 46 - 1301 .
( 9 ) . همان ، 4 - 24 - 46 - 1301 .
( 10 ) . سازمان اسناد ملى ايران ، سند شم 293003756 ، آرشيو 722 ع 5 ب آ ا ، شم ميكروفيلم 00260040 .
( 11 ) . اسنادى از امتياز نفت شمال . . . ، ص 211 .
( 12 ) . روزنامه ايران ، شم 1259 ، ص 4 .
( 13 ) . همان ، شم 1261 ، ص 4 .
( 14 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 91 ، ص 2 .