پنجشنبه 24 آبان 1301 / 16 نوامبر 1922 / 26 ربيع الاول 1341
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
مجلس شوراى ملى امروز تشكيل جلسه داد . ابتدا لايحه كمك به آوارگان اروميه و سپس لايحه نفت با حضور قوام السلطنه رياست وزراء مطرح شد . قرار بود مواد آن يك به يك مطرح شود و موافقان و مخالفان درباره آن صحبت كنند .
گفتوگوها درباره ماده اول اين لايحه به پايان نرسيد . عدهاى از نمايندگان عقيده داشتند كه يك ايالت از پنج ايالت شمالى كشور مستثنى شود و به پيمانكاران داخلى سپرده شود . 1 برخى از نمايندگان هم صحبتها را به اصل موضوع كشاندند كه قوام السلطنه با اظهار تأسف گفت كه اين نمايندگان بار اولى كه طرح آمد موافق بودند . مدرس از جمله نمايندگانى بود كه موافق منها شدن يك ايالت از ايالات خمسه ( آذربايجان ، خراسان ، گيلان ، مازندران ، استرآباد ) بود كه بماند براى پيمانكار داخلى . اما اين را هم گفت كه بعيد مىدانم در داخل چنين استعدادى براى كشف نفت باشد . 2
* درخواست معرفى موليتور به سفارت انگليس
وزارت پست و تلگراف امروز از وزارت امور خارجه خواست كه پيرو تعيين مسيو شوبو ، ميرزا حسينعلى خان شهروزى و دكتر مسيح خان ارجمند به عنوان نمايندگان بخشهاى مختلف براى رفتن به بوشهر و شركت در كميسيون باز پسگيرى دفاتر پست جنوب ، مسيو كاميل موليتور هم كه به حكم دولت مقرر است از طرف وزارت پست و تلگراف راهى جنوب شود ، به همراه آنان به سفارت انگليس معرفى گردد .
« مسيو شوبو و دكتر مسيح خان وارد محمره [ خرمشهر ] شده و بعد از چند روز به بوشهر مىرسند . » 3 ( ر . ك : 24 مهر ) .
* تكذيب سفارت روسيه از شركت در حكميت براى شركت ليانازوف
سفارت روسيه در تهران امروز با فرستادن تكذيبيهاى به روزنامه ستاره ايران نوشت كه « هيچ فرد ذى حقوق روس ابدا در چنين حكميتى عضويت نداشته است . » 4 ( ر . ك : 16 آبان ) در اين حكميت دو كارشناس ( مسيو خشاب و مسيو ماركوف ) حاضر بودند . ( ر . ك : 8 آبان )
* طلبكارهاى بانك ايران
مرتضى ممتاز الملك خواستار حمايت دولت براى تسريع در پرداخت بدهيهاى بانك شد . رئيس بانك ايران به قوام السلطنه نوشت كه گروهى از صرافهاى تهران از دولت طلب دارند و بانك از صرافها . « مستدعى است به وزارت جليله ماليه تأكيد فرماييد كه زودتر در تسريع حواله مزبور اقدام نمايند تا در نتيجه اين اقدام رفع مزاحمت از طرفين شده و به طلب حقه خود نائل شوند . » 5
* تقبيح موضع روسيه در قبال موضوع نفت شمال
روزنامه شفق سرخ در سرمقاله امروز خود با عنوان « ما و اجانب - عمليات ما و فعاليت آنها » با انتقاد از درگيريهاى داخلى و سرگرم شدن به امور كوچك و تهمت زدن به يكديگر ، آن را به نفع اجانب دانست و نظر آگاهان داخلى را به آنچه در كردستان عراق مىگذرد جلب كرد و استقلال ظاهرى آن خطه را با حاكم كردن شيخ محمود ، عمليات سياسى دولت انگلستان خواند ؛ كه با اين كار كردستان ايران را هم به جنبش وادارند و كشور را از پرداختن به امور مهم بازدارند . نويسنده مقاله اين اقدام را در جهت عقيم كردن مسئله نفت شمال دانست ؛ اينكه ايران نبايد با كشورى چون امريكا ارتباط اقتصادى برقرار كند . سپس با اشاره به تحليل بىسيم مسكو درباره نفت شمال سياستهاى روسيه شوروى را به باد انتقاد گرفت . « ما تصور نمىكرديم يك روزى روسيه انقلابى و حكومت كارگرى در مسايل حياتى ما يعنى تجارت قطعه شمال ، مسئله ترانزيت صادرات و واردات اينقدر