ديگر از جمله سفير ايران در پاريس ظهر امروز براى يك ديدار سه روزه وارد اينجا شدند . در اين سه روز اعلى حضرت ميهمان شاه آلفونسو در كاخ » پادشاهى است . 6
* حضور اسماعيل خان در مسكو از نگاه نشريه انگليسى تايمز
خبرنگار روزنامه تايمز از ريگا 7 امروز گزارش داد كه بنا به اخبار رسيده از مسكو قراردادى ميان ايران و روسيه بسته شده است مبنى بر اينكه در صورت بروز جنگ ميان انگليس و شوروى ، ايران به نيروهاى شوروى اجازه خواهد داد از طريق خاك ايران به بين النهرين حمله كنند . حضور رئيس ستاد كل ايران ، نايب سرهنگ اسماعيل خان در مسكو به خاطر ضرورت تصميمگيرى درباره شمارى از مسائل فنى در ارتباط با اين قرارداد است . 8
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1235 ، ص 1 .
( 2 ) . همان ، ص 3 .
( 3 ) . امير سهام الدين غفارى ملقب به ذكاء الدوله فرزند مهندس الممالك ( از رياضىدانان مشهور ايرانى ) در اسفند 1265 در تهران متولد شد .
تحصيلات ابتدايى و متوسطه را در زادگاهش به پايان برد . همزمان با نهضت مشروطيت براى ادامه تحصيل به اروپا رفت و در رشته اقتصاد علوم مالى دانشنامه گرفت . او بعد از استبداد صغير به ايران آمد و در وزارتخانه فوائد عامه و تجارت كه وزارت آن با پدرش بود مدير شده ، لقب ذكاء الدوله دريافت كرد . چندى بعد در وزارت معارف به رياست اداره تعليمات عمومى رسيده ، مدتى نيز معلم احمد شاه شد . بعد به رياست بازرسى منصوب گرديد . آنگاه اداره انطباعات را در عهده تصدى گرفت . عضو شوراى عالى معارف هم بود .
[ تصوير ] امير سهام الدين غفارى
از ديگر مشاغل اوست : حكومت مازندران ، وزيرمختارى ايران در سوئيس ، سرپرستى محصلين ايرانى در اروپا ، نمايندگى دولت ايران در مجمع اتفاق ملل و كنفرانس بين المللى مشاغل در ژنو و نماينده ايران در كنفرانس بين المللى صليب سرخ . او مدالهايى هم از دولت ايران و چند دولت خارجى دريافت كرده است . ذكاء الدوله كه در اين اوان نام خانوادگى غفارى را برگزيده بود به سرپرستى ميرزا موسى شيبانى ( ذكاء السلطنه ) و دكتر محمد مصدق و همكارى عدهاى از همدورهاىهاى خود اقدام به تأسيس و انتشار نشريه ماهانه مجله علمى كرد . در 1313 ش كه دانشگاه تهران تأسيس شد از وى هم براى تدريس در دانشكدههاى ادبيات و حقوق آن دعوت به عمل آمد و چون به چند زبان خارجى از جمله آلمانى تسلط كافى داشت به مديريت مدرسه صنعتى آلمانيها منصوب گرديد . غفارى هنگام احداث خط راهآهن سراسرى به انتقاد و بيان آثار منفى آن براى دانشجويان پرداخت و در نظميه ( شهربانى ) هم بر گفتههايش پافشرد . ازاينرو بازداشت شد و زير شكنجه قرار گرفت .
چندى هم به زندان افتاد . تا اينكه پس از وقايع شهريور 1320 عليه سرپاس مختارى ( رئيس وقت كل شهربانى ) و عمال شهربانى شكايت و اعلام دادخواهى كرد . او پس از آن مدتى به رياست اداره كل انتشارات و تبليغات منصوب شد . در بهمن 1324 در كابينه احمد قوام وزارت پست و تلگراف و تلفن را بر عهده گرفت . اما پس از مدت كوتاهى كه چند تن از اعضاى حزب توده وارد كابينه ( مشهور به كابينه ائتلافى ) شدند جاى خود را به منوچهر اقبال سپرد و خود به رياست شركت سهامى بيمه ايران نشست . در اواسط 1330 ش از سوى دكتر مصدق نخستوزير دعوت به كار شد و حكم استاندارى فارس را در دست گرفت . ولى قبل از اينكه به شيراز برود در 26 تير 1331 درگذشت . ( شيبانى ، موسى ( ذكاء السلطنه ) ، « مجله علمى » ، آينده ، شماره 4 - 3 ( 1359 ش ) ، ص 274 ؛ عاقلى ، شرح حال رجال سياسى . . . ، ج 2 ، صص 1051 تا 1053 ؛ قاسمى ، « سياستمداران ايران در اسناد محرمانه . . . » ، ص 106 ) .
( 4 ) . اسناد وزارت امور خارجه 1 / 38 و 38 - 10 - 66 - 1301 . مجمع اتفاق ملل در جلسه سوم ساليانهاش ، امسال چهارم سپتامبر در ژنو تشكيل شد و تا چهارم اكتبر به كار خود ادامه داد .
( 5 ) . روزنامه ايران ، شم 1236 ، ص 1 .
( 6 ) . روزنامه تايمز ، به تاريخ 12 اكتبر 1922 ، ص 11 .
( 7 ) . ريگا نام بزرگترين شهر كنار درياى بالتيك در شمال اروپا و پايتخت جمهورى لتونى است .
( 8 ) . روزنامه تايمز ، به تاريخ 13 اكتبر 1922 ، ص 11 .