[ تصوير ] كنسولگرى انگليس در مشهد
امام رضا عليه السلام ] را دستگير مىكنند تا چه رسد به يك نفر منشى سابق بانك استقراضى » . 9
هامش
( 1 ) . تلگراف كارگزارى خراسان به وزارت خارجه ، 15 / 7 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 44 ، پ 16 ، ص 4 .
( 2 ) . تلگراف وزارت داخله به ايالت فارس ، 13 / 7 / 1300 ، اسناد ملى ايران ، شم ت 29006043 .
( 3 ) . روزنامه اتحاد ، 13 / 7 / 1300 ، ص 2 .
( 4 ) . اسماعيل سميتقو بعد از تصرف ساوجبلاغ از ژاندارمها و ساير نيروهاى دولتى كه تسليم شده بودند ، جمعى را در خارج شهر و جمعى را هم كه در كاروانسرا بودند با شصتتير ، تيرباران كرد . فقط چند نفرى ( پنج يا شش نفر ) كه خودشان را بر زمين افكنده و زير اجساد مقتولين مانده بودند ، مىتوانند جان سالم به در برده و شبهنگام فرار كنند . حاجى ايلخانى كه بيست و پنج نفر از تجار تبريز و رئيس اداره تلگراف را در اين اوضاع در خانه خود پناه داده بود ، نصف شب به آنها مىگويد كه نمىتوانم شما را نگاهدارم .
حسين آقا تاجر تبريزى هم جزو همان بيست و پنج نفر بود . سميتقو اعلام كرده بود هريك از اهالى كه به عجمها پناه داده فورا آنها را تسليم نمايد و الا خانهاش غارت و خودش اعدام خواهد شد . در پى انتشار اين خبر ، افراد سميتقو تمام عجمها از زن و مرد را جمع كرده و يك جا به قتل رسانيدند .
آنها نزديك به يك هزار رأس اسب و تمامى مال و مواشى ساوجبلاغ و مال التجارهء عجمها را غارت كردند . گفته مىشود قاضى لطيف هم كه چند نفر را پناه داده بود به قتل رسانيدند . در درگيريهاى ساوجبلاغ يك پزشك ارمنى و يك تبعه آمريكايى به نام باشيمون نيز به دست اكراد كشته مىشوند .
سميتقو و افرادش در بازگشت از ساوجبلاغ نيز بسيارى از روستاهاى سر راه خود ، از جمله روستاى « اگريقاش » را غارت و روستاى « كوسه كهريزه » را به كلى مىسوزانند بطوريكه بيشتر روستاهاى آن حدود در اثر غارتگرى او و افرادش خالى از سكنه شده بود ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 45 ، پ 10 ، ص 26 و 25 و 41 و 40 ) .
( 5 ) . مياندوآب در جنوبغربى مراغه و كنار درياچه اروميه واقع شده و از شمال به گاودور در شهرستان مراغه و از جنوب به رودخانه سيمين رود و شهر ويران مهاباد و از شرق به رودخانه زرينه رود و از غرب به درياچه اروميه محدود است .
( 6 ) . تلگراف كارگزار آذربايجان به وزارت خارجه ، 18 / 7 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 45 ، پ 10 ، ص 5 .
( 7 ) . بريجمن( Bridgeman )قبل از ورود سرپرسى لورن عهدهدار مقام كاردارى انگليس در ايران بود . ( م ) .
( 8 ) .Bridgeman to Curzon , 10 Oct 1921 , Fo 371 / 6406 / 11113. ( 9 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 63 ، پ 10 ، ص 10 .