مشروطهخواهان ايران در فرانسه و سويس
غير از انگلستان ، يك ، مركز بزرگ ديگر اجتماع مليون ايرانى در فرانسه بود .
پاريس مركز ايرانيانى شده بود كه از وطن يا به فرار يا به صورت تبعيد خارج شده بودند تعداد آنان ، در اين شهر ، بيش از ساير شهرهاى اروپا بود و علت آن هم اين بود كه اغلب اين افراد به زبان فرانسه كموبيش آشنائى داشتند . چه زبان فرانسه اول زبان خارجى بود كه در ايران تحصيل و تدريس مىشد .
از مهمترين كسانى كه در آن هنگام در پاريس بودند ، مهدى قلى خان مخبر - السلطنهء هدايت ، محمود خان احتشام السلطنه ، اسماعيل خان ممتاز الدوله ، على قلى خان سردار اسعد و مرتضى قلى خان بختيارى ، حاج ميرزا آقاى فرشى ، ميرزا - على اكبر خان دهخدا را توان نام برد .
مخبر السلطنه در ابتداى انقلاب تبريز والى آذربايجان بود . ولى ، چون اندك اندك كار به جنگ و گسيختگى رشته بين شاه و مردم كشيده شد ، در ابتداى زدو خورد تبريز . از همان راه جلفا ، به سفر اروپا رفت و جبهخانه يا به اصطلاح مركز ذخيرهء مهمات دولتى را به آزاديخواهان واگذاشت . اين عمل مخبر السلطنه بىنهايت براى آزاديخواهان مفيد واقع شد . چه به غير از مقدارى تفنگ و چند عراده توپ