قلّه مغارهاى است . در هفتاد سال قبل ميرزا رضا نامى رئيس طايفهء ميربلوچزاى به آن قلّه رفته و طناب بلندى به كمر آدم خود بسته و او را پائين كردهاند . آن شخص گفته است محاذى در مغاره كه رسيدم ديدم در اين مغاره ديگهاى بزرگ چيدهاند ولى نتوانستم خود را به هيچ وسيلهاى داخل آن مغاره سازم . زيرا كه پيشآمدگى قلّه مانع بود . اهالى آنجا مىگويند اين ديگها مملوّ از مسكوكات قديم است و در ايام قديم پارهاى مسكوكات كهنه آنجا ديده شده است ولى اكنون به دست نمىآيد .
در حوالى اين كوه معادن بسيار بايرى است كه معلوم نيست چه معدنها بوده .
شهرتى دارد كه معدن طلا نيز در آنها هست .
قريههايى كه در اين ناحيهء سرحدّ است از اين قرار است :
خاش : ضابطنشين سرحدّ است ، نه رشته قنات آباد و نه رشته قنات باير دارد .
سنگويه « 1 » : با توابع آنجا سه رشته قنات آباد دارد و شش مزرعهء آن از روداب مشروب و زراعت مىشود و خيلى خوش آبوهواست . [ 3 ب ]
تمين و توابعش : دو رشته قنات مخروبه دارد و ساير توابع آن از روداب مشروب و زراعت مىشود .
كوشه و توابعش : تماما از روداب مشروب و زراعت مىشود .
نازيل و توابعش : دو رشته قنات آباد و چهار رشته قنات مخروبه دارد .
ده پابيل « 2 » و توابعش : چهار رشته قنات آباد و سه رشته قنات مخروبه و سه مزرعه كه از روداب زراعت مىشود دارد .
ده بالا و توابعش : چهار رشته قنات آباد و هفت رشته قنات مخروبه را داراست .
گزوئيّه « 3 » و توابعش : دو رشته قنات آباد و سيزده رشته قنات مخروبه دارد .
لادر : قلعهء محكمى از بناهاى قديم دارد و داراى [ 4 الف ] هشت رشته قنات آباد و دو رشته قنات باير است و مزرعهاى دارد كه از روداب مشروب مىشود .
ناحيهء سرحدّ كلية داراى هفتاد و سه رشته قنات است كه سى و دو رشتهء آن آبادان و صاحب آب فراوان است و مابقى يا بكلّى طافيه « 4 » [ است ] و يا آب كمى
هامش
( 1 ) . سنگان ( خ . آريا )
( 2 ) . پابيد ( خ . آريا )
( 3 ) . گزوآباد ( خ . آريا )
( 4 ) . در زبان كرمانيان به معنى مزرعهاى است كه قناتش خشك و آباديش متروك شده باشد . ( افشار )