تاريخ سفارت حاجى خليل خان و محمد نبى خان 1802 - 1805 رسالهاى كه در اينجا از تاريخ سفارت حاجى خليل خان قزوينى چاپ مىشود متنى است كه نسخهء چاپى آن بسيار نادر و در حكم نسخهء خطى است . چون براى رسيدگى به واقعهء قتل آن شخص در بمبئى و جانشينى او توسط خواهرزادهاش ( محمد نبى خان ) و مسئلهء روابط ايران و انگليس اهيت دارد به چاپ آن مبادرت رفت .
اين متن در سال 1886 در بمبئى در مطبعهء
Education Byculla
و
Society in Press
در 111 صفحه طبع شده است .
مؤلف آن نبيرهء محمد نبى خان بوده و خود همان نام را داشته است . در پايان رساله به وضع خود اشاراتى دارد .
رساله در دو بخش است . بخش نخست به سرگذشت محمد خليل خان اختصاص دارد و بخش دوم مرتبط است به احوال محمد نبى خان . اين محمد نبى خان شاعر هم بوده . ابتدا قطره و بعد سفير تخلص مىكرده است .
فارسى نوشته ممزوج به اصطلاحات و طرز پارسىگوى هندوستان است . بهطور مثل همهجا حتى الامكان را به رسوم آنجا حد الامكان آورده است و ما در سبك آن هيچگونه تصرفى را روا ندانستيم .
دربارهء اين خاندان و وجوهى كه انگليسها طى ساليان دراز به ورثه مىپرداخته آن دوازده سند اصيل در دست بقاياى آن خانواده به نام كوراغلى بود كه دوستم اكبر بهروز به اختيار من گذاشت . اين كوراغليها در يزد اكن شده بودند و تجارت مىكردند .