- با حاج محمد حسن امين الضرب رئيس ضرابخانه دولتى اشاره كرد [ سند شمارهء 1068 ] .
شرح معاملات انجام شده در سال 1303 ق ، در صفحهء 103 كتاب پايان مىگيرد . از صفحهء 104 ، درج اسناد مربوط به اول محرم 1305 ق ، آغاز و اسناد اين سال در ص 258 پايان گرفته است . از صفحهء 259 اسناد سال 1306 ق ، شروع شده و كتاب بىآنكه اشارهاى شود با درج اسناد شوّال سال مذكور خاتمه مىيابد .
سند شمارهء 1448 اين دفتر خواندنى و قابل توجه است . موضوع مربوط به اجرت كتابت در يكصد سال پيش است . با آنكه در آن روزگار فنّ چاپ رونقى يافته و چندين چاپخانه در تهران و مراكز استانها آثارى منتشر مىكردند ، هنوز آثار منتشرهء چاپى تكافوى نياز جامعه را نمىكرد و گروهى كاتب خوشنويس از اين طريق امرار معاش مىكردند . در باب اين سند در جاى ديگر مقالهاى خواهيم نوشت كه اهميت آن بسيار بيشتر است .
در پايان به عنوان نمونه چند سند را برگزيده و همراه با تصوير برخى اسناد ديگر ارائه مىشوند ، تا خوانندگان به اهميت اين اثر مخصوصا از حيث تاريخ حقوق در ايران واقف گردند .
نمونهء اسناد
سند شمارهء ( 1 ) « 1 » دربارهء تشكيل شركت مدنى
به تاريخ 25 شهر شوّال سنهء 1303 [ ق ] ، اقرار و اعتراف نمودهاند :
عالىحضرتان حاجى محمّد ، پسر مرحوم آقا كوچك طهرانى و آقا ميرزا على اصغر ولد آقا ميرزا عباس سمسار ، طهران المقر به اينكه مشاركت صحيحهء شرعيه واقع شد فيما بين اين دو نفر در كسب و عمل سمسارى به سرمايهء مشخص معلوم مبلغ دويست و شصت تومان وجه فضى رايج كه هريك مبلغ يكصد و سى تومان وجه موصوف خود را حاضر نموده ، مخلوط و ممزوج نمودهاند . و آقا ميرزا على اصغر مذكور تمام مبلغ يكصدوسى تومان خود را از حاجى محمّد مشاراليه اقراض نموده و يك طغرى تمسك على حدّه به حاجى
هامش
( 1 ) . در كتابچه سند شمارهء 67 مىباشد .