در روايات آمده است : فرعون نخستين كسى بود كه از آجر براى احداث ساختمان استفاده كرد و آن كاخ را براى اطلاع بر خداى موسى يا مسلّط شدن بر اوضاع جوّى جهت تخمين كواكب بنا كرد ، در تفسير آيه
يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّها تَسْعى
[ 1 ] ، آمده است : علّت حركت كردن ريسمانها و طنابهاى ساحران جيوهاى بود كه در درون آنها تعبيه كرده بودند كه وقتى خورشيد بر آنها مىتابيد جيوه منبسط مىشد و به حركت در مىآمد و مردم مىپنداشتند كه آنها مارهايى متحرك هستند و در مورد علّت ترس موسى گفتهاند : ( 1 - موسى بيم داشت كه امر آنها بر مردم مشتبه شود و بين معجزهء او و عمل آنها تفاوتى قائل نشوند و به همين دليل در نفس خود احساس خوف كرد ، ( 2 - بعضى گفتهاند : طبيعت انسان چنين است كه وقتى امر خارق العادهاى مىبيند ، ابتداء وحشت مىكند ، ( 3 - ترس موسى از اين بود كه مبادا مردم قبل از مشاهده معجزهء او متفرق و پراكنده شوند و بطلان سحر آنها را مشاهده نكنند و در شبهه باقى بمانند ، ( 4 - او مىترسيد از اينكه عصاى او هم نمودى در حدّ همان سحر آنها داشته باشد و نتواند بر آنها غالب شود و آنها را نابود كند و جدال به تساوى منجر شود ، امّا وقتى كه اژدهاى موسى همهء عصاهاى ساحران را بلعيد همهء شبههها بر طرف شد .
در توضيح آيهء شريفه كه فرعون با ساحران مىگويد :
إِنَّهُ لَكَبِيرُكُمُ *
[ 2 ] گفتهاند ، او مىخواست بگويد : موسى استاد جادوگرى شماست و شاگرد از اتيان عمل معلّم خود عاجز است و يا مىخواست بگويد : او رئيس شماست و شما به جهت احترامى كه به او مىنهيد با او مقابله نمىكنيد و شايد هم او اين مطلب را براى به شك و ترديد افكندن مردم بيان كرده بود .
( وهب ) مىگويد : عصاى موسى از جنس عوسج بود و طول آن ده ذراع يعنى به اندازهء قامت موسى بود ، همچنين پيرامون آيه
فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَيِّناً ، لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى
[ 3 ] گفتهاند ، مراد اين بود كه موسى و هارون ، فرعون را با كنيهء او ابو وليد بنامند و در توضيح آيهء شريفه
هَلْ لَكَ إِلى أَنْ تَزَكَّى ، وَ أَهْدِيَكَ إِلى رَبِّكَ فَتَخْشى
[ 4 ] ،
هامش
[ 1 ] سوره طه ، آيه 66 .
[ 2 ] سوره طه ، آيه 71 .
[ 3 ] سوره طه ، آيه 44 .
[ 4 ] سوره نازعات ، آيه 19 - 18 .