مىخواهم قلبم مطمئن شود كه اين فرد ستمگر مرا نخواهد كشت .
از مفضّل بن عمر از امام صادق ( ع ) روايت شده كه مىگويد : من از امام صادق ( ع ) در بارهء اين آيه :
وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ
[ 1 ] سؤال كردم تا بدانم آن كلمات چه بوده است .
آن حضرت فرمود : اين كلمات ، همان كلماتى بود كه آدم ( ع ) بوسيلهء تعليم آنها از پروردگار توانست به درگاه الهى توبه كند و عرضه داشت : پروردگارا از تو مىخواهم به حقّ محمّد و على و فاطمه و حسن و حسين كه مرا بيامرزى و توبهام را بپذيرى و خداوند هم به احترام آن بزرگواران توبه او را پذيرفت ، پرسيدم : پس منظور از ( اتمهنّ ) در ادامهء آيه چيست ؟ فرمود : يعنى ابراهيم آن كلمات متبرّك را تا آخرين آنها يعنى حجّة بن الحسن قائم ( ع ) بر شمرد و نام دوازده امام را بيان كرد .
گفتم : اى پسر رسول خدا ( ص ) مرا از اين آيه با خبر كن كه خداوند مىفرمايد :
وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ [ 2 ]
فرمود : منظور از آن امر امامت است كه خداوند آن را تا روز قيامت در ذرّيهء حسين ( ع ) و در عقب او قرار داده است .
( معانى الاخبار ) با استناد به پيامبر ( ص ) مىنويسد كه آن حضرت فرمود : خداوند بر ابراهيم بيست صحيفه نازل فرمود : پرسيدند : محتواى صحف ابراهيم چه بود ؟
فرمود : بيشتر آنها ذكر امثال و مواعظ بود ، من جمله خطاب به نمرود ، مىفرمود : اى پادشاه مغرورى كه مورد آزمايش قرار گرفتهاى من تو را بر نيانگيختم تا مال دنيا را روى هم جمع كنى و دعوت و نداى دادخواهى مظلومان را به درگاه من خاموش سازى ، كه همانا من هرگز نداى مظلوم را رد نمىكنم ، اگر چه كه كافر باشد .
و مطلب ديگر آن صحائف اين بود : بر عاقل واجب است مادامى كه مريض و مبتلا به علّتى نگشته اوقات خود را به سه بخش تقسيم كند : بخشى كه در آن به مناجات با پروردگارش بپردازد ، بخشى كه نفس خود را محاسبه كند و در صنع و آفرينش الهى تفكر نمايد ، و بخشى كه نفس خود را از بهرهء حلال بهرهمند نمايد ، كه همانا اين بخش اخير مايهء تمايل و امداد نفس به پرداختن به دو بخش ديگر است و بر عاقل است كه در طلب سه امر باشد : كسب معيشت ، توشهگيرى آخرت و لذّت بردن از غير حرام .
هامش
[ 1 ] سوره بقره ، آيه 124 .
[ 2 ] سوره زخرف ، آيه 28 .