ضمائم بخش اول
ضميمهء الف : نامههاى ميرزا على خان امين الدوله به حسين قلى خان ( 16 نامه )
تبصره : اين نامهها پس از عزل امين الدوله از صدارت و بازگشت ايشان از سفر مكه نگاشته شدهاند . ميرزا على خان امين الدوله در شوال 1316 قمرى معزولا از تهران به سوى لشته نشاى گيلان حركت ، و در ضمن راه عزم سفر مكه نمود . سفرى كه هم زيارت بود و هم گريز از خطر . اين سفر تا تاريخ 20 رجب 1317 قمرى به طول انجاميد .
امين الدوله پس از بازگشت از مكه تا 26 صفر 1322 ( هنگام وفات ) در لشتهنشاى گيلان در تبعيد بسر برد . اين نامهها نگاشتهء همين سالها هستند . اكثر نامهها - جز شمارى اندك - بىتاريخاند و در آنها ، فقط به ذكر روز يا ماه يا سال نگارش اكتفا شده است .
پراكندن اين نامهها در ضمائم فصول مختلف اين باب ، موجب آشفتگى سياق سيال آنها مىشد ؛ ازاينروى ، تمامى آن را يك جا در ضميمهء اين فصل آورديم . چرا كه بدينصورت ، آگاهى بر احوال نگارنده و چند و چون آنچه بر آن قلمزن مىرفته است - بىحصول وقفهاى - سهلتر مىنمايد . تذكار چند نكته را ضرورى مىدانيم :
1 - نامههائى كه به مقصد تبريز ارسال گشتهاند ، مربوطند به سالهاى 1317 و 1318 قمرى كه حسين قلى خان پيشكار آذربايجان بوده است .
2 - نامههائى كه به مقصد تهران ارسال گشتهاند ، مربوطند به سالهاى 1319 تا 1322 قمرى ( هنگام وفات امين الدوله ) كه حسين قلى خان بيكار و در تهران بوده است .
3 - تمامى نامهها در گيلان ( لشتهنشا ) نگاشته شدهاند . تفاوت مقصد ارسال نامهها را ( تبريز و تهران ) در پانويس آنها تصريح كردهايم .
4 - در بازنويسى اين نامهها ، به ذكر تاريخ مذكور در متون آنها اكتفا شده است .