در مقام سؤال برآيد . شايد بر اسكندر بيك اين فقره مشتبه شده و بر سر ميل و محبت خود نسبت به او و عمل خود باقى هستيد و او نمىفهمد . درين صورت رفع شبهه را نموده مراتب را قلمى داريد ، و يا آنكه خداى نخواسته او را چنان جرأت و جسارتى بوده كه بر خلاف مأموريت رفتار كند و به غير رضاى شما حركتى نمايد . در اين صورت هم بايد تفصيل را بنويسيد تا اطلاع حاصل شده از آن قرار حكم صادر شود ، و خلاصه بهيچوجه هيچوقت راضى نبودهام كه حالت غياب آن مخدوم غير حال حضور باشد .
در باب طايفهء مندلى و فقرهء قتل و عرض وزير نام كلهر كه حسب الامر الاعلى حكم از ديوان عدالت به عهدهء اسكندر بيك صادر گرديد كه موافق شرع مطاع قطع دعوا نمايند ، از قرارى كه مشاراليه نوشته بود قرار گذاردهايد كه طايفهء مندلى ساكنين كردستان و گروس هزار تومان ديهء مقتول را كارسازى دارند ، و به موجب نوشتهء او چنان معلوم مىشود كه طايفهء مندلى ساكنين گروس از سى و پنج و چهل خانوار متجاوز است ، و مندلى ساكنين كردستان زياده از دويست خانوار هستند . اين فقره در حقيقت خلاف عدالت و انصاف است و منافى مردمدارى و رعيتپرورى و حكم شرع انور است كه آنها در سى و پنج خانه با آنها بالمساوات شركت كنند . البته در صورت وقوع اين فقر ، نبايد از اين قرار معمول شود . بايد تقسيمى قرار بدهند كه قسمت عدل باشد و قطع دعوا شود كه ظلم و ستمى به احدى وارد نشود . بديهى است كمال مراقبت را چنانچه سابقا حكم صادر شده خواهند نمود كه اسكندر بيك زياده معطل نشود .
و در فقرهء محصول املاك نواب عليه عاليه حاجيه واليه از قرارى كه نوشته از عاليجاه ميرزا نادر و عاليجناب مير ابو طالب كه به اطلاع آن مخدوم سپردهاند ، به احدى ندهند تا حكم قطعى از ديوان عدليهء اعظم صادر شود ، و البته قدغن نمائيد مشاراليهما به محصلى اسكندر بيك از قرار التزام خود از محصول و وجه اجارهء نواب معزى اليها به احدى ندهند تا در اين روزها حكم قطعى در خصوص طلبكاران براى ايشان صادر خواهد شد كه در آن قرار معمول دارند ، به جهت آنكه چندى بود به ناخوشى و سوء مزاج مبتلا بود نتوانست كه طلبكاران را اخبار نموده در يك مجلس حاضر كرده قطع گفتگو كنند . ان شاء اللّه اين روزها قدرى مزاجم بهتر شده ،
خاطرات ديوان بيگى ( فارسى ) — صفحة 337
مساهمون: ميرزا حسين خان
ص٣٣٧