امّا اگر به معناى رساندن به مطلوب و مقصد مورد نظر باشد در اين صورت ، هدايت الهى به معناى رساندن فرد به آثار حسنهاى است كه بدنبال متصّف شدن به صفت عبوديّت و انجام عمل صالح ، پديد مىآيد كه همان حيات طيّبه و سعادتمندى در دنيا و آخرت است و براى افراد كافر و خبيث هم رساندن ايشان به آثار سيّئهء اعمال پليدشان است كه همان دخول در آتش جهنم مىباشد ، لذا هدايت به معناى رساندن به مقصد ( هدايت تكوينى ) فقط كار خداست ، چون از باب صنع و ايجاد است ، امّا اگر هدايت به معناى ارائه طريق باشد ، ( هدايت تشريعى ) مستقيما توسّط انبياء و اولياء انجام مىشود ، ولى تأثير آن نيز منوط به اذن خداست . ممكن هم هست مراد از هدايت مطلق هدايت باشد ، اعم از هدايت تكوينى و تشريعى ، در هر حال هدايت فقط بر عهده خداست . در ادامه مىفرمايد : عالم بدء و عالم عود يعنى خلقت نخستين و خلقت مجدّد و اعاده ، هر دو از آن ماست ، لذا هر چيز كه در عالم وجود عنوان شىء بر او حمل شود ، مملوك خداى تعالى است و همهء اشياء به او قيام دارند ، پس او مالك حقيقى و متصرّف مطلق در عالم است و هيچ كس معارض و مانع او نيست و هيچ چيز بر او غالب نمىشود . ( 14 ) ( فَأَنْذَرْتُكُمْ ناراً تَلَظَّى ) : ( پس شما را از آتشى هشدار مىدهيم كه زبانه مىكشد ) ( 15 ) ( لا يَصْلاها إِلَّا الْأَشْقَى ) : ( و جز شقىترين افراد را نمىسوزاند ) ( 16 ) ( الَّذِي كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ) : ( همان كسانى كه آيات و دعوت ما را تكذيب كرده و از آن روى گرداندند ) يعنى حالا كه آشكار شد هدايت به عهده ماست ، پس من شما را از آتش برافروختهء جهنم انذار مىكنم ، لذا منذر حقيقى خداست ، همانطور كه هادى حقيقى هم اوست . آتشى كه به جز شقىترين افراد كسى تا ابد در آن نمىماند ، آنگاه در مقام توضيح مىفرمايد ، مراد از ( اشقى ) هر كافرى است كه دعوت حقّ را تكذيب كند و از آن روى بگرداند ، چنين كسى چون بدبختى او ابدى است و اميد خلاصى و نجات ندارد ،
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج 4 — Page 778
Contributors: فاطمه مشايخ
P.778