پرش به محتوای اصلی

ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۴ — صفحه 769

پدیدآورندگان:

ص۷۶۹

خداى تعالى اعمال بندگان و ضماير آنان را مىبيند و حسنه يا سيئّه از اعمال آنها را تشخيص مىدهد ، و تقرير حجّت اين است كه : وقتى او كه ديدنيها را توسط دو چشم به انسان نشان مىدهد ، چگونه تصوّر مىشود كه خودش انسان را نبيند ؟ و وقتى كه خداوند كسى است كه هر انسانى را از راه سخن گفتن به منويّات درونى انسانهاى ديگر آگاه مىسازد ، چگونه ممكن است خودش از باطن بندگانش آگاه نباشد ، و وقتى خداى سبحان كسى است كه تشخيص خير و شرّ را به بشر الهام كرده ، آيا تصوّر مىشود كه خود او خير و شرّ و حسنه و سيئّه را تشخيص ندهد ؟ ! ( 11 ) ( فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ « 1 » ) : ( پس چرا به مجاهدت و كارهاى دشوار اقدام نكرد ؟ ) ( 12 ) ( وَ ما أَدْراكَ مَا الْعَقَبَةُ ) : ( و تو چه مىدانى كه كار دشوار چيست ؟ ) ( 13 ) ( فَكُّ رَقَبَةٍ ) : ( آزاد كردن بنده ) ( 14 ) ( أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ ) : ( يا سير كردن گرسنگان در روز قحطى ) ( 15 ) ( يَتِيماً ذا مَقْرَبَةٍ ) : ( يتيمى از خويشاوندان ) ( 16 ) ( أَوْ مِسْكِيناً ذا مَتْرَبَةٍ ) : ( يا مسكينى خاك نشين ) ( 17 ) ( ثُمَّ كانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ ) : ( تا در اين صورت از كسانى شود كه ايمان آوردند و يكديگر را به صبر و ترحّم سفارش كردند ) ( 18 ) ( أُولئِكَ أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ ) : ( آنها اصحاب يمين هستند ) ( اقتحام ) يعنى داخل شدن در چيزى با سرعت و فشار و شدّت و ( عقبه ) يعنى راه سنگلاخ و دشوار كه به قلّهء كوه منتهى مىشود و ( اقتحام عقبه ) كنايه از انفاقهايى است كه بر شخص انفاق كننده بسيار دشوار باشد ، مىفرمايد : آن شخص انفاق كننده كه ادّعا كرد ، مال بسيارى را تلف كرده ، راه دشوار انفاق را نمىپيمايد و انفاق او مرضّى درگاه خدا نيست ، چون آن راه بسيار عظيم الشأن و ارزشمنديست كه پيمودن آن كار هر كسى نيست ، سپس در توصيف عقبه و آن راه دشوار مىفرمايد : عبارتست از آزاد كردن بنده

پاورقی
( 1 ) . از امام حسن عليه السّلام نقل شده كه : و اللّه ( عقبه ) گردنه‌اى دشوار است كه عبارت از مجاهدهء انسان با هواى نفس و شيطان مىباشد .