واسطهء وصول رزق او هستند و خود ، روزى خور درگاه الهى مىباشند . ( 40 ) ( وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلائِكَةِ أَ هؤُلاءِ إِيَّاكُمْ كانُوا يَعْبُدُونَ ) : ( و روزى كه همگى را محشور مىكند ، آنگاه به ملائكه مىگويد : آيا اينها شما را مىپرستيدند ؟ ) ( 41 ) ( قالُوا سُبْحانَكَ أَنْتَ وَلِيُّنا مِنْ دُونِهِمْ بَلْ كانُوا يَعْبُدُونَ الْجِنَّ أَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُؤْمِنُونَ ) : ( گويند منزّهى تو اى خدا ، تنها تو وّلى ما هستى ، نه اينها ، بلكه اينان جن را مىپرستيدند و بيشترشان به آن ايمان داشتند ) يعنى وقتى كه در روز قيامت بتها و بتپرستان ( عابدين و معبودها ) محشور مىشوند ، خداوند از فرشتگان مىپرسد : آيا اينها شما را مىپرستيدند و غرض از اين سؤال اين است كه آيا شما به پرستش اينها راضى بوديد ؟ و از اينكه شما را ناصر و شفيع مىپنداشتند رضايت داشتيد ؟ و آنها در جواب ابتدا خداوند را از شرك منزّه مىدارند و مىگويند : تو منزّهى از اينكه كسى غير تو سزاوار پرستش باشد و تنها تو سرپرست و ياور ما هستى ، نه اين افراد مشرك و با اين كلام رضايت خود را از عبادت آنها نفى مىكنند و آنگاه در مقام دفع اعتقادى كه مشركان به شرّ جنيّان داشتند و آنها را از ترس شرّشان مىپرستيدند ، مىگويند : بلكه اينها جنيّان را عبادت مىكردند و آنها از اين پرستش راضى بودند . ( 42 ) ( فَالْيَوْمَ لا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَفْعاً وَ لا ضَرًّا وَ نَقُولُ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذُوقُوا عَذابَ النَّارِ الَّتِي كُنْتُمْ بِها تُكَذِّبُونَ ) : ( پس امروز هيچ كدام از شما براى ديگرى مالك نفع و ضررى نيست و ما به كسانى كه ستم كردند مىگوييم : عذاب آتش را كه تكذيب مىكرديد ، بچشيد ) يعنى به هر حال در قيامت همه اسباب از آنها ساقط مىشود و ملائكه و ساير معبودها از مشركين بيزارى مىجويند و بطور كلى همه تابعين از متبوعين خود و متبوعين از تابعان خود اعلام برائت مىنمايند « 1 » و به آنها گفته مىشود عذابى را كه تكذيب مىكرديد
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۴ — صفحه 23
پدیدآورندگان: فاطمه مشايخ
ص۲۳
پاورقی
( 1 ) - همچنانكه اين معنا در آيه 25 سورهء عنكبوت نيز آمده است .