( 167 ) ( وَ إِنْ كانُوا لَيَقُولُونَ ) : ( بدرستى آنها هر آينه خواهند گفت : ) ( 168 ) ( لَوْ أَنَّ عِنْدَنا ذِكْراً مِنَ الْأَوَّلِينَ ) : ( اگر نزد ما هم كتابى از جنس كتب گذشتگان بود ) ( 169 ) ( لَكُنَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ ) : ( هر آينه ما از بندگان مخلص خدا بوديم ) ( 170 ) ( فَكَفَرُوا بِهِ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ) : ( ولى به همين قرآن كفر ورزيدند و به زودى و بال آن را خواهند فهميد ) مىفرمايد كفّار قريش و ساير مشركين بعد از شنيدن اين همه دلايل كه همه بر عليه آنهاست خواهند گفت : اگر نزد ما نيز كتابى آسمانى نظير كتب آسمانى نازل شده بر ساير اقوام وجود داشت ، ما نيز هدايت شده و از بندگان مخلص خدا مىبوديم و هدفشان عذر تراشى است با اينكه آنها اصلا مسأله نبوّت و رسالت و نزول كتاب آسمانى را بكلّى منكر هستند . به همين دليل هم وقتى كه قرآن بر آنها نازل شد ، به همين قرآن كفر ورزيدند و به سخنان خود وفا نكردند و به زودى خواهند دانست كه و بال كفرشان چيست كه اين آيهء اخير در حكم تهديد و انذار آنهاست . ( 171 ) ( وَ لَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنا لِعِبادِنَا الْمُرْسَلِينَ ) : ( به تحقيق فرمان ما از قبل به نفع بندگان مرسل ما صادر شده ) ( 172 ) ( إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ ) : ( كه همانا فقط آنها يارى خواهند شد ) ( 173 ) ( وَ إِنَّ جُنْدَنا لَهُمُ الْغالِبُونَ ) : ( و همانا فقط لشكر ما غالب مىشود ) يعنى قضاى حتمى و حكم ما درباره پيامبرانمان به نفوذ و غلبه تقدّم يافته و آن قضاى حتمى اين است كه آنها بطور يقين يارى خواهند شد ، بطوريكه ايشان هم در حجّت و دليل يارى مىشوند و هم بر دشمنان خود چيرهاند ، چون آنها سخن حق گفته و به راه حق مىروند و خدا هم حق را يارى مىكند و مانع از شكست آن توسّط باطل مىشود . به علاوه پيامبران در آخرت هم منصور خواهند بود ، همچنانكه مىفرمايد
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۴ — صفحه 109
پدیدآورندگان: فاطمه مشايخ
ص۱۰۹
پاورقی
مىفرمايد : هيچ يك از ما نيست جز آنكه در قيامت به جهت اعمالش جايگاه معينى دارد و ماييم كه در نماز به صف مىايستيم و خدا را تسبيح مىگوييم .