پرش به محتوای اصلی

ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۳ — صفحه 76

پدیدآورندگان:

ص۷۶

سخن آنها كه به خدا نسبت فرزند مىدهند ، سخنى است كه از روى جهل مىگويند و هم خودشان و هم پدرانشان علمى در مورد آن ندارند و اين اسلاف ، بيهوده و بر اساس جهل به آن اخلاف نادان اعتماد و از آنها تقليد كرده‌اند ، آنگاه براى مذمّت آنها و عظيم شمردن نسبت نارواى ايشان مىفرمايد : اين گفتارى كه از دهان اينها بيرون مىآيد ، جرأتى بزرگ و جسارتى عظيم نسبت به خداى سبحان است ، چون لازمهء قول آنها شريك داشتن و جسمانى بودن و تركيب پذيرى و احتياج و ساير توالى فاسده است كه ساحت خداوند بسيار والاتر از اين اباطيل مىباشد و در آخر مىفرمايد : اين گفتار آنها دروغ صرف است و افترائى است كه آن را از پيش خود جعل كرده‌اند و هيچ مبنا و حقيقتى در وراى آن نيست . ( 6 ) ( فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ عَلى آثارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِيثِ أَسَفاً ) : ( پس شايد تو بدنبال آنها از غم و تأسّف اينكه چرا اينها به قرآن ايمان نمىآورند خود را هلاك كنى ) ، اين آيه و دو آيه بعدى در مقام خرسند نمودن و تسلّاى خاطر رسولخدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم است و مىفرمايد : مثل اينكه تو از شدّت اندوه به جهت روى گردانى و اعراض اين كفّار از قرآن و شنيدن دعوت حقّه خود ، مىخواهى خود را هلاك نموده و از بين ببرى . ( 7 ) ( إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ) : ( ما آنچه را در روى زمين است زينتى قرار داده‌ايم تا آنها را بيازمائيم كه كداميك از جهت عمل نيكوترند ) . ( 8 ) ( وَ إِنَّا لَجاعِلُونَ ما عَلَيْها صَعِيداً جُرُزاً ) : ( و ما آنچه را در روى زمين است خاكى باير قرار مىدهيم ) ، اين دو آيه به حقيقت زندگى بشر در زمين اشاره دارند و آن حقيقت اين است كه جوهرهء نفس انسانى يك جوهر علوى و شريف است كه هرگز مايل به دلبستگى به زمين نيست ، امّا خداوند چنين اراده كرده كه روى زمين را به انواع زينتها بيارايد و آن را در نظر بشر نيكو جلوه دهد تا انسان به آن دل بسته و در آنجا زندگى كند و از طرف ديگر خداوند اراده كرده كه كمال و سعادت جاودان بشر ، از راه اعتقاد حق و