تدبير امور ندارند و خود محتاج به خداوندند . ( 57 ) ( أُولئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلى رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ وَ يَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَ يَخافُونَ عَذابَهُ إِنَّ عَذابَ رَبِّكَ كانَ مَحْذُوراً ) : ( كسانى كه كفّار آنها را مىخوانند ، خدا را مىخوانند و همه در جستجوى راهى به سوى پروردگار خويشند تا كداميك منزلتى نزديكتر بيابند و به رحمت او اميدوار و از عذاب او بيمنا كند ، همانا كه عذاب پروردگارت واجب الاحتراز است ) ، مىفرمايد اين ملائكه و جنّ و انسى كه مشركين آنها را عبادت مىكنند ، خودشان براى تقرّب به درگاه پروردگار خود ، در جستجوى وسيله هستند تا به او نزديكتر شوند و راه او را بروند و به اعمال او اقتداء كنند و همه در تمامى حوائج زندگى و وجودشان از او مدد مىجويند و اميد رحمت او را دارند و از بيم عذابش او را اطاعت كرده و معصيت نمىكنند ، چون عذاب پروردگارت به گونهايست كه حقيقتا بايد از آن پرهيز و دورى جست . لذا مشركين براى توسّل به خدا و تقرّب به او به عبادت ملائكه و جنّ و غير اينها روى آوردهاند و به جاى عبادت خدا اين وسايل را عبادت مىكنند و با اين عمل يعنى ترك عبادت خدا و دادن استقلال در ربوبيّت و عبادت به اين معبودها ، به خداى بزرگ شرك ورزيدهاند . امّا مسأله توسّل كه در اعتقاد شيعى وجود دارد غير اين است و مطابق آيه ، ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ ) « 1 » ، ( اى كسانى كه ايمان آوردهايد از خدا بترسيد و به سوى او در طلب وسيله باشيد ) ، عملى صحيح و معقول مىباشد ، چون شيعه ، ائمه اطهار يا شخص پيامبر را افرادى مستقل از ارادهء پروردگار و داراى شأن ربوبيّت و عبادت نمىدانند ، بلكه چون آنها شايستهترين بندگان خدا هستند ، شيعه در هنگام گرفتارى و تضرّع خود آنها را وسيلهء شفاعت در بارگاه الهى قرار مىدهند و در عين حال يقين دارند كه عبادت و تدبير امور فقط وابسته به ارادهء خداى سبحان است و بس .
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۳ — صفحه 39
پدیدآورندگان: فاطمه مشايخ
ص۳۹
پاورقی
( 1 ) . سورهء مائده ، آيهء 35 .