جلد سوم
سورهء اسراء
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
غرض سوره : وحدانيت خداى متعال و تنزيه مطلق او از هر شريكى است و مسأله تسبيح خدا را بر مسأله حمد و ثناى او غلبه داده و سپس متعرض بيان احوال بنى اسرائيل گشته و توضيح مىدهد كه چگونه هر گاه آنها اطاعت پيشه كردهاند خداوند آنان را رفعت داده و هر گاه عصيان ورزيدهاند خدا آنها را پست و ذليل نموده و سپس بعضى از احكام و عقايد را ذكر نموده است .
[ آيهء ( 9 - 1 ) بحث درباره معراج پيامبر و هلاكت بنى اسرائيل بر اثر فسادانگيزى آنها ]
( 1 )
( سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ )
: ( منزّه ، خدايى كه در شبى بندهء خود را از مسجد الحرام به مسجد اقصايى كه پيرامون آن را مبارك ساخته ، شبانه حركت داد تا آيات خود را به او بنماياند ، همانا كه خداوند شنوا و بيناست ) ، ( سبحان ) اسم مصدر از مادّه تسبيح به معناى تنزيه است ، يعنى منزّه ساختن خداوند از هر چيزى كه لايق ساحت او نباشد .
( اسراء ) يعنى سير و حركت شبانه و كلمه ( ليلا ) براى تأكيد آمده تا دانسته شود كلّ رفت و برگشت در شب واقع شده و ( مسجد الاقصى ) يعنى مسجد دور كه به قرينهء سياق مراد از آن بيت المقدس است و چون نسبت به محل زندگى پيامبر دور بوده آن را مسجد الاقصى خوانده است .