كه تفكر مىكنند نشانهاى هست ) ، آنگاه به ذكر زندگى شگفتانگيز زنبور عسل مىپردازد كه به الهام الهى از شيرهء گلها و همه انواع شكوفهها ( مادّه اوليّه ميوه ) تغذيه مىكند و آنها را برداشته و با خود به كندو مىبرد و سپس شيرهء بدنش را در كندو ذخيره مىسازد و تمامى اين كارها و آمد و رفتهاى زنبور عسل با الهام الهيست و به همين جهت هم از آن با عبارت ( سبل رّبك ) ياد نموده است . و سپس در جملهاى جديد ، نتيجهء عمل و مجاهدت زنبور را در پيروى از امر خداى سبحان و اطاعت و امتثال از او بيان مىكند كه همان عسلى است كه در رنگهاى متفاوت ( زرد ، سفيد ، قرمز و قرمز مايل به سياه ) از شكم زنبور بيرون مىآيد و براى بيشتر امراض مردم شفا است « 1 » . زندگى زنبور عسل كه حياتى اجتماعى دارد آنقدر عجيب و شگفتانگيز است كه جز با دقّت نظر و تفكّر عميق نمىتوان به همه دقائق آن دست يافت و لذا در آخر مىفرمايد در اين مسأله براى گروهى كه اهل تفكّر باشند نشانه و عبرتى وجود دارد « 2 » . ( 70 ) ( وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفَّاكُمْ وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْئاً إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ ) : ( و خداوند شما را آفريد و سپس جان شما را مىستاند و از شما كسى باشد كه به پستترين دورانهاى عمر برسد تا پس از دانايى ، هيچ چيز نداند ،
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۲ — صفحه 637
پدیدآورندگان: فاطمه مشايخ
ص۶۳۷
پاورقی
( 1 ) - خصوصا عسل رويال يا عسل سلطنتى كه غذاى مخصوص ملكهء زنبورهاست و اين عسل خواص شگفتانگيزى خصوصا در رشد دارد و آن را اكسير حيات مىنامند . ( مترجم )
( 2 ) - دانشمندان حشرهشناس در بررسى زندگى زنبور عسل عمرى را صرف نموده و كتابهاى گوناگون تأليف كردهاند كه همهء آنها حكايت از خارق العاده بودن زندگى اين حيوان مىنمايد و بر اهل تفكّر است كه به آنها رجوع نمايند تا به آثار قدرت پروردگار پى ببرند .
( مترجم )