پرش به محتوای اصلی

ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۲ — صفحه 36

پدیدآورندگان:

ص۳۶

قبول از دخول در بهشت و در حالى كه اشتياق دارند كه هر چه زودتر به بهشت وارد شوند مورد خطاب رجال اعراف قرار مىگيرند ، و اين قول كه آنها را وصف رجال اعراف بدانيم سخن بسيار بعيد و سخيفى است . ( 47 ) ( وَ إِذا صُرِفَتْ أَبْصارُهُمْ تِلْقاءَ أَصْحابِ النَّارِ قالُوا رَبَّنا لا تَجْعَلْنا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ) : ( و هنگامى كه چشمانشان به اهل جهنم مىافتد ، مىگويند : پروردگارا ما را همنشين گروه ستمكاران قرار مده ) ، هنگامى كه اصحاب اعراف يا اصحاب جنّت ( كه اين وجه صحيحتر مىباشد ) ، نگاهشان متوّجه اهل جهنم مىشود به خدا پناه مىبرند از اينكه با آنان محشور شده و در آتش واقع شوند و اينكه فرمود : ( صُرِفَتْ أَبْصارُهُمْ ) به جهت آنست كه انسان بطور عادى تمايلى به نگاه كردن به چيزهايى كه باعث ناراحتى او مىشود ندارد و ليكن گاهى بدون اختيار نظر انسان به چنين مناظرى مىافتد و اصحاب جنّت هم به خودى خود ميلى به ديدن عذاب دوزخيان ندارند ، امّا زمانيكه چشمهايشان به طرف آنان برگردانيده مىشود ، و نگاهشان به آنها مىافتد نگران شده و به خدا پناه مىبرند و قرينهء اينكه مراد در اينجا اصحاب جنّت هستند نه رجال اعراف ، آنست كه در آيه بعدى كه مطلب مربوط به رجال اعراف است با اسم ظاهر به ايشان تصريح مىكند . ( 48 ) ( وَ نادى أَصْحابُ الْأَعْرافِ رِجالًا يَعْرِفُونَهُمْ بِسِيماهُمْ قالُوا ما أَغْنى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَ ما كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ ) : ( اصحاب اعراف مردمى را كه از سيمايشان مىشناسند بانگ مىزنند كه كفايت نكرد از شما جمعيّت شما و آنچه سركشى مىكرديد ) ، اين آيه دلالت مىكند كه اصحاب اعراف دوزخيان را از چهره‌شان مىشناسند و نيز خصوصيّات و اعمال آنها را از قيافهء آنها تشخيص مىدهند و لذا با ديدن چهره‌هاشان آنها را شماتت مىكنند به اينكه شما كه در دنيا از قبول حق تكبّر مىورزيديد و به جهت شيفتگى و غرورتان حق را ذليل و خوار مىپنداشتيد نه كثرت شما و نه استكبارتان از حق ، هيچكدام نفعى به حال شما نداشت .