پيش از آنكه به معرفى اشخاص اين فهرست بپردازيم بايد اين توضيح را هم اضافه كنيم كه همهء اشخاصى كه در اين فهرست نام آنها آمده از لحاظ كيفيّت ترجمه و نوع كتابها و نوشتههايى كه به عربى ترجمه كردهاند در يك طبقه نيستند ، بلكه هر فرد يا دستهاى از آنها به ترجمهء نوع خاصى از كتب و نوشتههاى ايرانى پرداخته و در آن معروف شدهاند . اينوسترانزف كه اين صورت را مورد بررسى قرار داده اشخاص آن را از اين لحاظ به چهار يا پنج طبقه تقسيم كرده است . « 1 »
در طبقه اول كسى قرار دارد كه كار او منحصر به ترجمه در يك يا دو رشته نبوده بلكه در هر رشته و هر زمينهاى از زمينههاى فكرى آن عصر ، چه در آداب و چه در علوم ، ترجمههايى از فارسى به عربى از وى شناخته شده وى ابن مقفع است . كه نام او در اين صورت در سرلوحه مترجمان قرار داده شده .
طبقه دوم مترجمانى هستند كه بيشتر به ترجمه آثارى در نجوم و رياضى پرداختهاند و در غير اين رشتهها ترجمهاى از آنها شناخته نشده ، و اينها كسانى هستند كه نام آنها در اين صورت بين ابن مقفع و احمد پسر يحيى پسر جابر بلاذرى ذكر شده است .
طبقه سوم كسانى هستند كه به ترجمه كتابهاى ادبى از نوع داستانهاى پهلوانى و ادبيات اخلاقى پرداختهاند و نمايندهء آنها در اين صورت يكى بلاذرى و ديگرى جبلة پسر سالم است .
و طبقه چهارم مترجمانى هستند كه از آنها ترجمههايى جز در تاريخ و داستانهاى تاريخى ديده نشده و آنها كسانى هستند كه نام آنها بين جبلة پسر سالم و عمر پسر فرخان ذكر شده است .
و اما عمر فرخان با اينكه شهرت وى در نجوم و اهتمام وى به كتب نجومى بوده ولى بهنظر اينوسترانزف ذكر وى در اين صورت و در اين محل نه به
Footnote
( 1 ) . اين بررسى را در صفحات 86 - 75 از كتابIranian Influence On Moslem Literatureخواهيد يافت .