مقدمه
رويان كجاست ؟
اگر طبرستان قديم را با كشيدن خطى از لب دريا تا حدود رى در حوالى رود هراز به دو بخش قسمت كنيم ، بخش قسمت غربى ، خاك رويان است . نام اين خاكآباد كهنسال در زامياديشت « راوى ديتا
Raoidhita
» ( يعنى كوهى كه رنگ آن به سرخى مىزند ، و در بندهشن « روئيشنمند
Royishn Mand
آمده است . « 1 »
تيرى كه آرش كمانگير ، براى رفع اختلاف حدود ملكى ، ميان افراسياب و منوچهر ، از چلهء كمان رها كرد ، از بالاى كوه رويان بود و به پاى گردو درختى در دورترين نقطهء خراسان به زمين رسيد ، « 2 » و به همين مناسبت اين كوه در كتاب يشتها به نام « آريو كشنا » شناخته شد . « 3 »
هامش
( 1 ) -Zend - avesta II , 416 , Note 25 . Darmesteter P . 508 . Marquart P . 136 .به نقل از دائرة المعارف اسلامى و مازندران و استراباد رابينو متن انگليسى حاشيهء ص 30 .
( 2 ) - آثار الباقيه بيرونى طبع زاخاو ص 220 .
( 3 ) - يشتها ص 618 به نقل از دائرة المعارف اسلامى .