جعفر طيّار نام او عبد اللّه بن « 1 » معاوية 16 « 2 » دعوت روافض قبول كرد و در آن مذهب تبحّر يافت و توطيد « 3 » آن را وضعها « 4 » نهاد و از جملهء وضعهاى « 5 » او جدولى است كه در معرفت اوايل شهور عرب استخراج كرد « 6 » و گفت برؤيت هلال احتياج نيست ، و وضع آن جدول را كه
f . 154 b
بحر ضلال بود بر ائمّهء اهل بيت رضوان اللّه عليهم بست و گفت ماه يكشبه امام تواند ديد و ديگرى احساس آن « 7 » نتواند كرد سبب آنك مبادى شهور پيشتر « 8 » از رؤيت هلال افتد ، روافض شيعه برو انكار كردند و ميان ايشان اختلاف پيدا شد ، جماعت « 9 » جدوليان خود را اهل علم باطن نام نهادند و « 10 » ديگر شيعه را اهل ظاهر ، تا چون روزگار « 11 » جعفر صادق رضى اللّه عنه رسيد « 12 » او را چهار پسر بود بزرگتر اسماعيل كه بوالده نبير « 13 » حسن « 14 » بود ، و دوّم موسى كه مادرش امّ ولد بود ،
هامش
( 1 ) آ ج « بن » را ندارند ،
( 2 ) هو عبد اللّه بن معاوية بن عبد اللّه بن جعفر بن ابى طالب ، رجوع كنيد بحواشى آخر كتاب ،
( 3 ) تنقيط قياسى ، ح : توطيد ؟ ؟ ؟ ، آ : بوطنه ( - توطئه كه آن نيز صواب و تقريبا مرادف با توطيد است ) ، ج : برطنه ، د ز ندارند ،
( 4 ) كذا فى د ز ح ، آ ج : و صفها ،
( 5 ) كذا فى د ز ، آ ج ح : وصفهاى ،
( 6 ) ابو ريحان در الآثار الباقية ص 64 - 68 و ابو منصور بغدادى در الفرق بين الفرق ص 256 وضع اين جدول را بعبد الكريم بن ابى العوجاء زنديق معروف نسبت ميدهند و در هيچيك از مآخذ راجع بترجمهء حال عبد اللّه بن معاويه يا راجع بشرح مذهب و طريقهء او ( رجوع بحواشى آخر كتاب ) نسبت وضع اين جدول را به او چنان كه جوينى ادّعا مىكند نيافتم ،
( 7 ) آ ح « آن » را ندارند ،
( 8 ) تنقيط قياسى ، ز : پيشتر ؟ ؟ ؟ ، ح : بيشتر ، آ : بيشتر ؟ ؟ ؟ ، د :
پيشتر اوقات ، ج : بيش ( - پيش ) ،
( 9 ) كذا فى ج د ح ، آ ز : جماعتى ،
( 10 ) كذا فى ز ، آ ج د ح اين واو را ندارند ،
( 11 ) آ د : بروزكار ،
( 12 ) ز افزوده : و ،
( 13 ) كذا فى ط ، آ ز : نيز ؟ ؟ ؟ ، ح : نيز ؟ ؟ ؟ ، ج د :
نيز ، - نبير بمعنى نبيره است يعنى فرزندزاده و نواده ( برهان و انجمنآراى ناصرى ) ،
( 14 ) كذا فى ط ، ز : حسين ، آ : حسنى ؟ ؟ ؟ ، ج د ح : حسينى ، - مادر اسماعيل فاطمة بنت الحسين الأثرم بن الحسن بن علىّ ابى طالب است : « فولد جعفر بن محمّد اسماعيل الأعرج و عبد اللّه و امّ فروة امّهم فاطمة ابنة الحسين الأثرم بن