رومى را هم به او داد و در اثر آن خسرو با تئودوس « 1 » امپراطور روم مواضعه نموده از اطاعت ايران خارج گرديد بهرام قشونى به ارمنستان فرستاد و او را بايران آورده در سياهچال محبوس كردند و برادر او موسوم به بهرام شاپور بجاى او منصوب شد اين شاه بطورى كه نوشتهاند در موقع شورشى كه در قشون روى داد كشته شد بعضى تقسيم ارمنستان را مربوط به زمان او داشتهاند « 2 » .
چهاردهم - يزدگرد اول ( يزدگرت )
پسر شاپور سوم از 399 بتخت نشست در روايات ايرانى اين شاه را گناهكار ( بزهكار ) ناميدهاند و ليكن مورخين خارجه ميگويند شاهى بوده است با حسيات خوب و جوانمرد و لقب گناهكار را روحانيون آن زمان به او دادهاند زيرا نسبت بمذاهب ملل تابعه با اغماض و انصاف بوده پروكوپ مورخ معروف يونانى « 3 » درباره او نيز همين عقيده را داشته در زمان او امپراطورى روم شرقى در تحت حمايت يزدگرد در آمد توضيح آنكه آركاديوس « 4 » امپراطور روم چون نزديكى مرگ را احساس كرد و وليعهدش تئودوس در گهواره بود براى اينكه پسرش بى مانع بر تخت نشيند و امپراطورى روم از جنگهاى ايران محفوظ بماند در وصيتنامه خود او را به يزدگرد سپرد و از او خواهش كرد كه امپراطورى را حمايت كند . يزدگرد همين كه بر مفاد وصيتنامه اطلاع يافت خواجه دانائى آنطيوخوس نام كه نيز خيلى مجرب بود به قسطنطنيه فرستاد تا تئودوس را تربيت نمايد و بسناى روم اعلام كرد كه هركس با امپراطور صغير طرف شود دشمن
پاورقی
( 1 ) -Theodose .( 2 ) -C . Huart . La Perse Antique .( 3 ) -Procopeاين مورخ در آخر قرن پنجم متولد شده و در 562 فوت كرده و تاريخ جنگهاى امپراطورهاى معاصر روم را نوشته .
( 4 ) -Arcadius .