بطورى كه نوشتهاند يكصد ذراع طول و هفتاد ذراع عرض داشته « 1 » اين طالار بزرگ داراى شاهنشينهاى متعددى بود و از بالا بواسطهء 115 روزنه روشن ميشد ستونهاى شاهنشينها و طاقها و ديوارهاى درونى تالار با لوحههاى سيمين و زرّين منبتكارى شده بود تخت سلطنت را در به آن پشت پردهء قرار داده بودند زينت فوق العاده تالار از قالىهاى قيمتى و غيره و درخشندگى فلزات كريمه و روشنائى كه از بالا بدرون بارگاه مىافتاده اثر غريبى در اشخاصى كه در دفعهء اولى وارد آن مىشدند مىنموده بطوريكه در موقع بار عام وقتى كه خرمباش پرده را ميكشيد و انوشيروان از انتهاى بارگاه روى تخت سلطنتى نمودار مىشد حضار بىاختيار يك زانو به زمين ميزدند چيزى كه در اينجا تازگى دارد اينكه ديوارها را با تيرهاى چوبى بهم مهار كردهاند و چنين به نظر ميآيد كه ايرانىها اين سبك را از رومىها اقتباس كردهاند زيرا در معمارىهاى سابق ايران چنين چيزى ديده نميشود و از طرف ديگر در معمارى رومىها اين نوع مهار كردن ديوارها نادر نيست قبر سامان پارسى در اينجا است .
چهارم - طاق ايوان ( در كنار كرخه كه بكارون مىريزد در نزديكى شوش ) خرابه عمارتى است كه شبيه كليسياهاى قرون وسطاى اروپا و طاقهاى آن به شيوهء معمارى گتيك « 2 » است چنين به نظر مىآيد كه اين بنا عمارت شاهى بوده .
پنجم - پلهاى دزفول و شوشتر كه تقريبا 380 ذرع طول و 7 ذرع و نيم عرض آن بوده ( بعد پنج ذرع و نيم شده ) اين پلها به شيوهء رومى ساخته شده پل شوشتر
هامش
( 1 ) - بطوريكه بعضى از مورخين دوره اوليه اسلام نوشتهاند فرش بزرگى كه به تصرف مسلمين درآمد سيصد ذراع طول و 60 ذراع عرض داشته حاشيه اين فرش زربفت بزمرد و متن آن بجواهرات رنگارنگ قيمتى مرصع بوده فرش مذكور را بامر عمر قطعه قطعه كرده ما بين مسلمين تقسيم نمودند و يكى از اسهام كه بهترين قطعات نبوده به بيست هزار درهم فروخته شد .
( 2 ) -GothiqueياOgivalشيوه قرن دوازدهم و سيزدهم ميلادى اروپا است و فرانسويها مدعىاند كه شيوه فرانسه آن زمان است طاقهاى اين اسلوب مدور نيست بلكه قسمتهاى طاق وقتى كه بهم ميرسد زاويه حادهء تشكيل مييابد اين شيوه را به فارسى لابد بايد پيكانى يا جناغى ناميد .