جامى فراهم آمده و در سال 939 در ادرنه نگارش يافته و بنام ابراهيم پاشا وزير اعظم سلطان سليمان اول ( 926 - 974 ه ) درآمده است . اين كتاب بهشت باب تقسيم شده كه در آنها دربارهء موضوعاتى مثل سيرت پادشاهان ، فضيلت درويشان ، رضا به قضاى الهى و اداى شكر نعمت ، فوائد خاموشى ، عشق و جوانى ، ضعف پيرى ، تأثير تربيت ، آداب معاشرت سخن رفته است « 1 » . بيشتر حكايات كه درين كتاب اخلاقى نقل شده در سيرت شخصيتهاى تاريخى مثل شاهان ساسانى ، پيامبر اسلام ، خلفا ، شاهان غزنوى و سلجوقيست . نويسنده اثر خود را بر بهارستان جامى برترى داده ولى بارجمندى مقام گلستان اعتراف نموده است . بلوشه اين كتاب را تقليد بدى از گلستان دانسته « 2 » و دكتر اته آن را اثرى مصنوع شمرده كه « گاهى هم عين جملات گلستان در آن ديده مىشود » « 3 » . اين كتاب را يحيى بن زكريا المفتى ( م 1035 ) بتركى ترجمه كرده است « 4 » .
9 - جمالى دهلوى « 5 »
حامد بن فضل الله جمالى كنبوى دهلوى معروف بدرويش جمالى يا ملا جمالى دهلوى يا شيخ
هامش
( 1 ) - توضيح دربارهء بابهاى نگارستان نقل بمعنى است نه بلفظ .
( 2 ) - فهرست كتابخانهء ملى پاريس ، 4 ، 57 .
( 3 ) - ترجمه تاريخ ادبيات ، 175 .
( 4 ) - كشف الظنون ، ستون 1976 .
( 5 ) - دربارهء او بنگريد به :
* رياض العارفين هدايت ، تهران 1316 ، ص 84 - 85 .
* نتايج الافكار ، محمد قدرت الله گوپامو ، بمبئى 1336 ، ص 153 - 154 .
* صحف ابراهيم ، على ابراهيم خان خليل ، ذيل حرف جيم .
* تاريخ نظم و نثر در ايران ، سعيد نفيسى ، ص 404 - 405 و 808 - 810 .
* فهرست نسخههاى خطى فارسى در كتابخانهء موزهء بريتانيا ، ريو ، ص 354 - 355 و چند مأخذ كه آنجا نشان داده شده است .
* فهرست نسخههاى فارسى كتابخانهء ديوان هند ، اته ، ج 1 ، س 263 - 264 .