تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 181

مساهمون:

ص١٨١
پوشيده است چنان كه چشم زمانه مانند آن را در زيبائى و نرمى و جواهرنشانى نديده . آقا « 1 » دستش را به زير آن جبه برد و آن را بستود ، و هنگامى كه از نزد پادشاه بيرون رفت ، سليمان فرمان داد تا آن را در جامه‌دانى بگذارند و نزد او برند و از اينكه چنين تحفهء ناچيزى درخور مقام او نيست پوزش طلبيد و درخواست تا آن را بپذيرد » « 2 » . همين پادشاه يك بار كه از پايتخت بيرون مىرفت از آقا حسين خواست كه بنيابت او ، بر جايش بنشيند و فرمان‌دهى كند و او نيز چنين كرد « 3 » . نفوذ قاطع ملا محمد باقر مجلسى ( م 1110 ه ) ، ملاباشى ايران بعد از آقا حسين خوانسارى در امور كشورى عهد شاه سليمان و شاه سلطان حسين معروفست . وى همچنانكه ديده‌ايد بعد از وفات آقا حسين بسال 1099 ه رياست دينى و دنيوى يافت و ملاباشى ايران گرديد و بويژه از ضعف شاه سلطان حسين و ملا منشى او براى دخالت در كار ملك بهره گرفت چنان كه دربارهء او نوشته‌اند كه پادشاهى سلطان حسين موقوف بر وجود او بود و چون مرد آثار فتور در آن آشكار گرديد « 4 » ولى حقيقت امر آنست كه يكى از چند علت خرابى كار آن پادشاه ناتوان غلبهء اين مرد متعصب سخت - كش و يارانش بود . وى در سختگيرى و آزار اهل سنت ، و بر كسانى كه متهم ببدعت و الحاد مىشدند ، و در كشتار صوفيان و نشر خرافات و اوهام و نظاير اين گزافه - كاريها مشهورست « 5 » .
هامش
( 1 ) - « آقا » عنوانيست كه ايرانيان شيعى در مقام اشاره بعالمان شرعى خود به كار مىبرند . ( 2 ) - روضات الجنات ، ج 2 ص 351 . ( 3 ) - ايضا همان جلد و همان صفحه . ( 4 ) - ايضا همان جلد ، ص 78 . ( 5 ) - رجوع شود بكردارهايى كه ازو ضمن بيان حالش برشمرده‌اند . روضات الجنات ، ج 2 ، ص 78 - 93 . - از جملهء كارهاى جالب ملا محمد باقر مجلسى يكى اينست كه سفارش كرده بود تا هركس كه مىمرد كسانش چهل امضاء از شاهدان روى كفن آن مرده جمع مىكردند