ادامه داد تا در روز يكشنبه هفدهم رمضان سال 710 در آن شهر وفات يافت و در مقبرهء چرنداب تبريز در جوار قاضى بيضاوى مدفون شد . صاحب تاريخ فناكتى در تاريخ وفات او گفته است :
روز يكشنبه قريب عصر سال ذال و يا * يا و زا بگذشته در تبريز از ماه صيام
روح پاك قطب دين محمود شيرازى برفت * سوى فردوس برين با صدهزاران احتشام
قطب الدّين شيرازى از دانشمندان جامع و بزرگ عهد خود بود و عدهيى از رجال معروف علم و دانش قرن هفتم و هشتم در خدمت او شاگردى كردهاند كه از جملهء بزرگترين آنان يكى قطب الدّين رازى بويهى ( م 766 ه ) « 1 » و ديگرى نظام الدين اعرج « 2 » بودند كه نام و آثار آنان را پيشازين ديدهايم . وى مردى نيكخوى و جوانمرد بود ، در جامهء صوفيان مىزيست ، شطرنج نيك مىباخت و رباب را بمهارت مىنواخت .
ازو تصنيفات متعدد باقى مانده است كه پيش ازين در چند مورد از فصل مربوط بعلوم در قرن هفتم و هشتم نام آنها را آوردهايم « 3 » و همان موارد طبعا ما را در درك مقامات بلند علّامهء شيرازى در دانشهاى مختلف ياورى مىكند ؛ اما درينجا مقصود ما معرفى او در شمار نويسندگان پارسىگوى قرن هفتم و هشتم است . اثر معروف فارسى او كتاب درّة التاج لغرّة الدباج معروف به « انموذج العلوم » است كه پيشازين « 4 » دربارهء آن در شمار كتابهايى كه در موضوعات علوم نوشتهاند ، سخن گفتهام . اين كتاب را قطب الدين به خواهش « امير دباج » ( يا : دوباج ) پادشاه اسحاقوند گيلان تأليف كرد و اين امير شمس الدين دباج همانست كه در سال 706 فرمانروائيش بر اثر لشكركشى سلطان محمّد خدابنده اولجايتو بگيلان برافتاد . بنابراين تاريخ تأليف كتاب پيشازين سالست .
هامش
( 1 ) - همين كتاب و همين مجلد ص 244 - 245
( 2 ) - ايضا همين كتاب و همين مجلد ص 273
( 3 ) - ايضا صفحات 240 - 241 و 243 و 256 و 271 و 276 - 277
( 4 ) - همين مجلد ص 240 - 241