و سياست مدن ) توجه كرده و به همين سبب آن را « حكمت عملى » خوانده است و توضيحاتى كه دربارهء پادشاهى و شرايط آن و موضوع خلافت و اخلاق ملوك و آداب رعايا نسبت به آنان داده قابل توجهست . در مطاوى مطالب حكمى و اخلاقى مذكور بسيارى از امثال و اشعار و حكايات بعنوان شاهد به كار رفته است . شيوهء نگارش سراج الدين ساده و روان و از باب تفهيم مسائل علمى به زبان سادهء قابل فهم شايان توجهست .
از سراج الدين اثر مهم ديگرى بپارسى داريم بنام « مجمل الحكمة » « 1 » كه نسخى از آن در دستست « 2 » . اين كتاب پرارزش كه شايستهء طبع و توزيع است ترجمهيى همراه با تلخيص است از رسائل اخوان الصّفا . در پايان نسخهء اين كتاب متعلق بدانشگاه تهران نوشته شده است « ترجمه اخوان الصّفا و خلّان الوفا بترجمهء علّامه علماء الاسلام سلطان القضاة و الحكام و كمل علوم الاولين و الآخرين سراج الملة و الدين الارموى . . . » « 3 » و شيوهء تحرير مترجم در اين كتاب همانست كه در لطايف الحكمه ديدهايم .
21 - عزيز نسفى « 4 »
عزيز الدين بن محمّد نسفى يكى از مشاهير عرفاى قرن هفتم هجرى و از مريدان و
هامش
( 1 ) - پيش ازين در « مختصرى در تاريخ تحول نظم و نثر فارسى » حدس زده بودم كه مجمل الحكمة در عهد تيمور گوركان ترتيب يافته است و اينك آن اشتباه اصلاح مىشود .
( 2 ) - فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، آقاى دانشپژوه ، ص 2445
( 3 ) - شايد همين انتساب در نسخ ديگرى هم تكرار شده باشد .
( 4 ) - دربارهء او رجوع شود به :
* كشف الظنون حاج خليفه ، چاپ استانبول بند 1805 - 1806 -