كاخهايى در فرحآباد و اشرف مازندران و نقاط ديگر ساخته بود ، قنوات و مجارى آبيارى فراوان نيز احداث شده بود .
واحد پول
در عهد شاه عباس كوششى بهمنظور پديد آوردن اساس واحد پول نيز در سراسر كشور بهعمل آمد ، واحد جديد پول عباسى ناميده مىشد و مىبايست يك مثقال ( 6 / 4 گرم ) نقره داشته باشد و معادل دويست دينار بود . يك تومان مساوى بود با دههزار دينار يا پنجاه عباسى . اگر بهياد آوريم كه در عهد غازان - خان يعنى آغاز قرن چهاردهم ميلادى ( 8 هجرى ) يك دينار قريب سه مثقال نقره و در قرن هفدهم سه عباسى يعنى ششصد دينار هم سه مثقال نقره داشت ، واضح مىشود كه در ظرف مدت سيصد و اندى سال بهاى دينار ششصد بار تقليل يافته بود .
بارى دولت شاه عباس موفق نشد پول واحدى در سراسر كشور رايج سازد .
در قرن هفدهم سكههاى مختلف كه ارزش متفاوت داشت و از آن جمله پول عثمانى و كشورهاى اروپايى ، به موازات عباسى در ايران رايج و نرخ آنها نيز در نواحى مختلف متغير بود . « 326 »
سياست مذهبى
شاه عباس در دوران سلطنت ، عملا نشان داد كه به امور و مسائل مذهبى اعتقاد و توجهى ندارد ، ولى چون مردى عاقل و دورانديش بود ، سنت ديرين را محترم شمرد و شيعيان را مورد محبت خود قرار داد و با سنيان راه عناد و دشمنى پيمود ؛ چه سياستمداران آن دوره اهل تسنن را هواخواه ازبكان يا تركان عثمانى مىشمردند . با اين حال شاه عباس با پيروان ديگر اديان و مذاهب مخصوصا با اساقفهء ارمنى و كشيشان كاتوليك كه در ايران اقامت داشتند ، روشى ارفاقآميز داشت و آنان را عوامل سودمندى براى توسعه و تحكيم روابط سياسى و اقتصادى ايران و اروپا مىشمرد .
در دوران او پيروان همهء اديان از عيسوى ، يهودى و زردشتى در هر شهر ، محلهاى مخصوص خود داشتند و در آنجا با كمال آزادى مطابق آداب و رسوم ملى و دينى و اجدادى خود زندگى مىكردند . حتى حق داشتند كه دعاوى و متهمان حقوقى و جزايى ملت خويش را نيز محاكمه و مجازات كنند و محاكم شرعى و عرفى ايران ، جز در موارد خاص ، در كار ايشان مداخله نمىكردند . « 327 »
شاه عباس گاه به ملاحظات سياسى و براى جلب خاطر سفيران و سلاطين اروپا كارهايى مىكرد كه با توجه به معتقدات مذهبى و ميزان رشد فكرى مردم ايران در آن دوران ، بسيار عجيب مىنمايد ؛ چنان كه در نيمهء رمضان سال 1017 هجرى قمرى كه مصادف با روز ميلاد مسيح در سال 1608 بود با جمعى از سران لشكرى و كشورى و چند تن علماى روحانى ، به صومعهء كاتوليكان اصفهان رفت ، و در آنجا در روز رمضان با حضور روحانيون شيعه شراب نوشيد . يك روز پيش از آن نيز
هامش
( 326 ) . تاريخ ايران از دوران باستان تا پايان سدهء هجدهم ، ج 2 ، ص 55 - 553 .
( 327 ) . زندگانى شاه عباس اول ، پيشين ، ج 3 ، ص 68 .