تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي ) — صفحة 36

مساهمون:

ص٣٦

جنگ دوم 1205 - 1206 هجرى قمرى

اين جنگ را چه از لحاظ طول مدت و چه از نظر حوادث و ميدان‌هاى جنگ مىتوان يك نبرد بزرگ ميان دو حريف دانست . كوشش اوليه‌ى آغا محمد خان در اين لشكركشى فتح شيراز و دستگير كردن لطفعلى خان بود . خيانت و دورويى حاجى ابراهيم خان كلانتر كه در غياب لطفعلى خان حكومت فارس را بر عهده داشت ، وسايل پيشرفت خان قاجار را فراهم ساخت . يك بار سپاه زند با توطئه و دسيسه‌ى برادر و فرزند كلانتر در نزديكى شهرضا ( در محل سميرم عليا ) از هم پاشيده شد و لطفعلى خان براى نجات شيراز با سرعت به آن شهر بازگشت . ولى كلانتر كه با خان قاجار روابط محرمانه برقرار كرده بود ، كليه‌ى قواى موجود در فارس را تا حدى كه مىتوانست در راه كارشكنى براى شاهزاده زند به كار برد و حتى با دادن پول و رشوه‌ى سران ايلات عرب و طوايف دشتى و تنگستان را از همراهى و مساعدت با لطفعلى خان بازداشت . معذالك با كوشش و هنرنمايى لطفعلى خان عده‌اى از افراد جنگى سواحل خليج‌فارس به او پيوستند . در اين موقع اردوى قاجار به چند دسته تقسيم شده و هر دسته بر سر يكى از راه‌هاى ارتباطى شيراز مأمور جلوگيرى از ورود لطفعلى خان به شيراز بودند . وى با عده‌اى معدود ، يك دسته از سپاهيان قاجار را به سردارى مصطفى خان دولو در نزديكى شيراز درهم شكست و دو هزار نفر از سپاهيان او را اسير و پس از خلع سلاح آزاد كرد . آغا محمد خان بنا به اشاره‌ى حاجى ابراهيم خان 20 هزار سپاهى به سردارى جان محمد خان قاجار در دشت قبله‌ى حوالى شيراز گرد آورد ، ولى لطفعلى خان كه فقط 4 هزار تن مرد جنگى داشت با رشادت بىنظيرى سپاه قاجار را درهم شكست و براى تهيه‌ى آذوقه به زرقان برگشت تا وسايل مبارزه با دو دشمن كينه‌جو يعنى آغا محمد خان و حاجى ابراهيم خان كلانتر را فراهم كند . از طرف ديگر آغا محمد خان شخصا با 40 هزار نفر سپاهى عازم شيراز گرديد و در شهرك بين راه اصفهان و شيراز با لطفعلى خان كه فقط 5 هزار سرباز داشت مواجه شد . در اين نبرد عجيب كه هيچ‌گونه تناسبى از لحاظ تعداد افراد جنگى ميان دو حريف وجود نداشته ، هم رشادت و جسارت لطفعلى خان و هم پايدارى و ثبات عزم آغا محمد خان هردو قابل ملاحظه است . هنگامى كه لطفعلى خان پس از شكافتن قلب سپاه قاجار خود را به نزديكى سراپرده‌ى آغا محمد خان رسانيد با آن‌كه هيولاى مرگ در برابر چشم آغا محمد خان مجسم
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي ) — صفحة 36 | على اصغر شميم