III
ايران و كشورهاى متحد آمريكاى شمالى
عهدنامهى دوستى و بازرگانى
هنگامى كه فرخ خان امين الملك ، سفير ايران در پاريس و عاقد قرارداد ننگين پاريس ، به ايران بازمىگشت ، در استانبول با وزيرمختار كشورهاى متحد آمريكا در دربار عثمانى ، ملاقات نمود و پس از چند جلسه مذاكره به نمايندگى از طرف دولت ايران ، عهدنامهاى نظير معاهدات مودت و بازرگانى كه با كشورهاى فرانسه و بلژيك و اسپانيا قبلا منعقد شده بود ، با وزيرمختار آمريكا كه از جانب فرانكلين پيرس « 1 » رئيسجمهورى آن كشور نمايندگى داشت ، منعقد ساخت و متن قرارداد به زودى به تصويب دولتين ايران و آمريكا رسيد ( 15 ربيع الثانى 1273 قمرى مطابق 1856 ميلادى ) .
عهدنامهى ايران و آمريكا ، شامل يك مقدمه و هشت ماده و طرز تنظيم و تدوين آن ، مانند عهدنامهى دوستى و بازرگانى ايران و فرانسه است . طبق مادهى هفتم اين عهدنامه ، روابط ديپلماسى بين دو كشور متعاهد برقرار گرديد و هر دو دولت قبول كردند كه هيئت نمايندگان سياسى در پايتختهاى يكديگر داشته باشند . دولت ايران علاوه بر سفارت در پايتخت آمريكا حق داشت كه در واشنگتن « 2 » ( پايتخت آمريكا ) و نيويورك « 3 » و نيواورل آنس كنسولگرى داير كند و دولت آمريكا مجاز گرديد كه علاوه بر سفارت تهران ، در تهران و تبريز و بوشهر كنسولگرى داشته باشد .
يكى از نكات قابلتوجه در عهدنامهى ايران و آمريكا كه در فصل هفتم قرارداد گنجانيده شده و در قراردادهاى ايران و فرانسه ، ايران و بلژيك ، ايران و انگليس ذكرى از آنها به ميان نيامده ، اين است كه برطبق قسمت اخير فصل هفتم عهدنامهى مزبور ، نمايندگان سياسى و بازرگانى آمريكا مقيم خاك ايران ملزم و مكلف بودهاند كه به هيچوجه از اتباع ايران ، چه آشكارا
هامش
( 1 ) - فرانكلين پيرسFranklin Pierceچهاردهمين رئيسجمهورى آمريكا كه از سال 1853 تا 1857 ميلادى رئيسجمهور بود .
( 2 ) -Washington( 3 ) -New - Orleansبندر بزرگ آمريكا واقع در جنوب آن كشور در كرانهى خليج مكزيك .