انقلاب روسيه
( تأثير آن در اوضاع سياسى و اقتصادى و نظامى ايران )
نيكلاى دوم امپراطور روسيه
خروشى برآمد ز پطروگراد * كه شه اشكريزان ز تخت اوفتاد
اديب پيشاورى
[ استعفانامهء نيكلاى دوم امپراطور روسيه ]
ترجمه استعفانامهء كه در ترنگار راهآهن پسكف در ساعت يازده و نيم شب 16 مارس 1917 به امضاء تزار رسيد
« با عنايت الهى ما نيكلاى دوم امپراطور كل ممالك روسيه و پادشاه لهستان و گراندوك فنلاند و غيره و غيره بعموم رعاياى وفادار خود اعلام ميداريم :
در اين ايام مبارزهء عظيم كه دشمن خارجى از سه سال باينطرف هم خود را به انقياد وطن ما مصروف ميدارد ارادهء خداوند متعال بر آن تعلق يافته كه روسيه مورد آزمايش جديدى در حين تيرهروزى قرار گيرد . نظر باينكه شدت اختلالات داخلى ممكن است تأثير شومى در جريان آيندهء اين رزم عنود و مخوف داشته باشد چنين مقتضى است كه با هر قيمت ميسر گردد