[ خَيْرٌ ]
« 1 »
« وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما »
« 2 »
« وَ لا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ »
. « 3 »
و جهت توجه و قدوه تنبه ساخته ، سيادت و نقابت پناهى ، افادت و افاضت دستگاهى ، امير نور السياده و الدين عبد الوهاب را جهت تأسيس اساس يگانگى و تغيير مخالفت و بيگانگى ، بدان صوب صواب مآب روانه گردانيده است و ترصد آن بود كه چون اصلاح حال كافّهء انام و مصالح اهل اسلام را متضمن است ، سيادت مآب « 4 » مشار اليه را به زودى روانه ساخته ، اظهار خصايص اتحاد ذاتى على الرسم السابق و الوجه اللايق فرمايند ؛ و اكنون مدتى از آن گذشته و اثرى بر آن مترتب نگشته ؛ به خاطر خطور نمود كه چون در اين اثنا ، بىوقوف و شعور جانبين ، بعض امراى حدود طرفين تجاوز نموده ، صورتى چند به فعل آورده كه موهم تبليغات محوّله سيادت پناهى مرضى الصفات است ، همان كه سبب « 5 » تسويف و تعويق آن باشد ، و لهذا امارت مآبى ، رفعت نصابى ، كمال الدين حسين بيگ عمدة الاعاظم بيرام آقا كه از عمدهء خواص ارباب اخلاص اين خانداناند ، فرستاده كه تفاصيل حالات به تقرير وافى مشار اليهما كه از حقايق آن كماهى آگاهى دارند و معتمد عليهاند ، محوّل شد كه هنگام مجال مرفوع گردانند .
يقين كه مصالح عموم انام و انتظام مناظم امور جمهور اهل اسلام را نصب العين ساخته ، فتح ابواب رخا و نشر اسباب و لا به انبعاث وسايط و رسايل و تجويز آمد شد قوافل و رواحل خواهند فرمود . و الحق [ غرض از ] ارسال رسل و ابلاغ مراسلات و بسط بساط مفاوضات و مكاتبات ، غير ملاحظهء فراغ حال عموم برايا و جمعيت بال قاطبهء رعايا نبوده و نيست ؛ چه وثوق به عنايت نامتناهى و اعتماد به كرم بىدريغ الهى ، زياده از آن است كه صورت ديگر متصور خاطر تواند شد و الدعاء مخلد و مؤبّد و ختم بالصلوة على محمد و آل محمد . « 6 » به مقام تبريز . انتهى
[ آغاز اختلاف ميان عثمانى و مماليك ]
استطراد : چون صورت جوابنامههاى سلطان مصر و خيّر بيگ در مأخذهاى نگارنده نبود ، نتوانست ثبت اين تاريخچه نمايد . معهذا همين نامهها ، چون مبداء بروز نفاق و شقاق و عداوت و منشأ ظهور مناقشه و محاربت فى ما بين اين دو سلطنت ؛ يعنى مصر و عثمانى است ، لازم دانسته شد كه محض توسيع دايرهء اطلاعات مطالعه كنندگان كرام قدرى اطلاع داده شود .
نظر به نگارش محققين مورّخين ، در نامهء سلطان مصر ، اگرچه در ظاهر از كشته شدن
هامش
( 1 ) . نساء ، 127 . داخل قلاب از متن نوايى .
( 2 ) . حجرات ، 9
( 3 ) . اعراف ، 142
( 4 ) . در متن نوايى : سيادت پناه .
( 5 ) . در متن نوايى : و همان سبب .
( 6 ) . منشآت فريدون بيك ، ج 1 ، صص 413 - 414 ؛ نوايى ، شاه اسماعيل ، صص 235 - 238