آن بقدرى كوچك بود كه حتى جاى همين تعداد عرب شجاع را كه به كمك پرتغاليها آمده بودند نداشت . و به همين علت ، يا به علل ديگرى كه اكنون نمىتوان از آن سخن گفت ، در جائى كاملا نزديك به دژ نوعى چهار ديوارى يا بهتر بگوئيم حياط طويله ساخته بودند با ديوارهائى كوتاه و ضعيف و بىقواره كه اعراب آن را . . . . . « 334 » مىنامند و در دژهاى ديگر براى جا دادن شتران كاروانها به كار مىرود .
با تمام اين احوال انگليسها كه اينك از بندر جاسك خارج شده بودند چنان آهستهآهسته بسوى هرمز مىآمدند كه پيش از رسيدن به دهانهء بغاز دوبار توقف كردند و لنگر انداختند . از طريق خشكى نيز خبر رسيد كه آنان با چهار كشتى جنگى بزرگ و يك كشتى جنگى كوچك از جاسك بيرون آمدهاند اما در هرمز مسامحهكارى تا آن اندازه بود كه به تصور اينكه انگليسها از بيم قواى اسپانيا به سورات بازگشتهاند هيچگونه مقدماتى براى مقابله با آنها تدارك نشد و حتى فرمانروايان هرمز خبر اين بازگشت را ضمن نامهاى ، به گوآ نيز اعلام داشته بودند .
انگليسها بعد از آنكه به مدخل بغاز رسيدند ، با اينكه فاصلهء اين مكان تا نقطهء ديدرس دژ بيش از دوازده فرسنگ نيست ، همين فاصله را در دو روز پيموده هرمز را در دست راست گذاشته و فرداى آن روز در دويست پائى دژ قشم لنگر انداختند و اين در حالى بود كه حكام دژ هرمز تا هنگام رؤيت آنها از ورودشان خبر نداشتند و بعد از آن نيز ، مانند آنكه هيچگونه بيمى از آنچه قطعا در شرف وقوع است نداشته باشند ، به فكر نيفتادند كه مقادير زيادى مال التجاره و بخصوص اموال چند بازرگان ثروتمند هندى و تجار پرتغالى و عرب و يهودى را به مسقط بفرستند يا در دژ جاى دهند . تقريبا در همين زمان امامقلى خان حاكم شيراز با پنج هزار مرد جنگى به بندر رسيد و قسمتى از اين سربازان را تحت فرمان
هامش
( 334 ) مصنف براى چهارديوارى لغتxirobundoرا به كار برده است كه تطبيق آن با كلمهاى عربى بدين معنى ممكن نشد . - م .