پيشى بگيريد بر مرگ پس بدرستى كه مردمان نزديك است كه بريده شود بايشان اميد پس فرو گيرد ايشان را مرگ يعنى پيشى گيريد بكردن خيرات بر مرگ وشتاب كنيد در كردن آنها كه مبادا مرگ در رسد وديگر فرصت آنها نيابيد « پس بدرستى كه مردمان » بيان اين معنى است ومراد اينست كه مرگ از مردمان دور نيست ، و « نزديك است ايشان را اين كه بريده شود ايشان را اميد » يعنى بريده شود از ايشان اميدها كه داشته باشند يعنى اميدهاى دنيوي يا اميد كردن كارهاى خير ، « پس فرو گيرد ايشان را مرگ » ونگذارد از براي ايشان اميدى وهر گاه مرگ نسبت بايشان چنين نزديك باشد پس بايد پيشى گرفت بر آن وشتاب كرد در كردن كارهاى خير پيش از رسيدن آن . وممكن است كه « فيرهقهم » بمعنى « پس فرو گيرد » نباشد بلكه باين معنى باشد كه « پس لاحق شود ايشان را واز پى ايشان آيد مرگ » ، وحاصل هر دو يكيست .
5644
سابقوا الاجل ، وأحسنوا العمل ، تسعدوا بالمهل .
پيشى بگيريد بر أجل يعنى مرگ ، ونيكو كنيد عمل را ، تا اين كه نيكبخت گرديد بمهل ، يعنى بسبب « مهل » يعنى پيش افتادن در خير ، وممكن است كه معنى « تسعدوا بالمهل » اين باشد كه : تا اين كه فيروزى يابيد يا سودمند گرديد بمهل .
5645
سفهك على من فوقك جهل مرد « 1 » .
دشنام دادن تو بر كسى كه بلند مرتبه‌تر از تو باشد نادانيى است هلاك كننده ، يا اندازنده ، يعنى در هلاكت وزيان وخسران ، ووجه اين ظاهرست ، چه هر گاه مرتبهء آن كس بلندتر باشد ممكن است كه بسبب آن أنواع ايذاء واضرار نمايد بلكه بقتل رساند .
5646
سفهك على من دونك جهل مزر « 2 » .
Footnote
( 1 ) شارح ( ره ) اين كلمه را هم بتنوين وهم بياء در آخر ضبط كرده است .
( 2 ) شارح ( ره ) اين كلمه را هم بتنوين وهم بياء در آخر ضبط كرده است .