غلبه كند نفس تو بر تو وبدارد ترا بر طلب دنيا كه گمان دارد كه حاصل شود بسعى وطلب ، وغلبه نكنى تو بر أو باين كه بدارى أو را بر سعى در طلب آخرت كه يقين دارى آن را .
2709
ايّاك ان تسىء الظنّ فانّ سوء الظّنّ يفسد العبادة ويعظّم الوزر .
بپرهيز از اين كه بدگردانى گمان را ، پس بدرستى كه بدى گمان فاسد ميكند عبادت را ، وبزرگ مىگرداند گناه را ، ممكن است مراد بدگمانى بحق تعالى باشد وگمان اين كه آنچه قسمت كرده ميانهء مردم از ارزاق واعمار ومانند آنها « 1 » بر سبيل عدل نيست وبنا بر اين « فاسد كردن آن عبادت را وبزرگ گردانيدن گناه را » ظاهر است ، وممكن است كه مراد بدگمانى بمردم باشد ليكن ظاهر اين است كه أصل بدگمانى بكسى هر گاه امارات وعلاماتى باشد كه افادهء ظنّ ببدى أو كند اختياري اين كس نباشد وگناه بودن آن معقول نمىنمايد چه جاى اين كه گناهى باشد بزرگ كه فاسد كند عبادت را ، پس بنا بر اين بايد كه مراد عمل بآن گمان باشد وحكم بآن وبد كردن با كسى بمجرّد گمان بدى كه در بارهء أو رود بلكه تا جزم نشود حكم ببدى كسى نبايد كرد وأقوال وافعال أو را تا بر محمل صحيح حمل توان كرد أو را مؤاخذه بر آنها نتوان كرد .
2710
ايّاك ان تسلف المعصية وتسوّف بالتّوبة فتعظم لك العقوبة .
بپرهيز از اين كه پيش كنى عصيان را وتأخير نمائى توبه وبازگشت را ، پس عظيم شود از براي تو عقوبت ، يا باعتبار اين كه بعد از آن گاه باشد كه توفيق توبه
پاورقی
( 1 ) در نسخهء كتابخانه مدرسهء سپهسالار اين چند كلمه نيز در اينجا هست : « يا آنچه جزا دهد در آن نشأه از ثواب وعقاب » .