و ديگر : آنكه چندان معطى و سخى بود كه خداوند مىفرمايد :
وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ
« 1 » .
ديگر آنكه : به مردم تمامت قبايل به زبان اهل آن قبيله سخن مىكرد .
ديگر آنكه امّى « 2 » بود لكن به جميع شرايع انبيا و حكمتهاى حكما و صحف آسمانى بىتعليم معلمى آگاه بود .
ديگر آنكه : اخلاق تمامت انبيا را بر زيادت داشت ، مانند استغفار آدم ، و شكر نوح ، و حلم ابراهيم ، و عدل اسماعيل ، و حسن يوسف ، و حسن ظن يعقوب ، و صبر ايّوب ، و اخلاص موسى ، و اعتذار داود ، و تواضع سليمان ، و زهد عيسى عليهم الصّلاة و السّلام و بسيار از صفات كمال را متوحّد و متفرّد بود .
ذكر معجزات رسول خدا كه به تفاريق از آن حضرت صدور يافته
معجزات متفرّقه
حديث كردهاند كه سه هزار ( 3000 ) معجزه ، و به روايتى هزار ( 1000 ) معجزه به دست رسول خدا ظاهر شد ، بعضى از آن در اين كتاب مبارك رقم گشت و برخى اكنون مرقوم مىشود :
اول : معجزهء قرآن است كه از اتيان « 3 » به مثل آن تمامت فصحا عاجز گشتند ، و بر عجز خود گردن نهادند و هر كس در برابر قرآن كلمهاى چند به هم پيوست ، فضيحت گشت ، مانند مسيلمه كذاب . و ديگر كسان كه قصه هر يك در جاى خود مرقوم شد . بعضى از علما اعجاز قرآن را از فرط فصاحت شمارند ، و جماعتى به جهت اسلوب خاص دانند ، و گروهى به سبب اخبار به اخبار غيب دانستهاند . سيد مرتضى گويد : صرفه است يعنى فصحا صرف همّت از اتيان به مثل آن نمودهاند ، و اين نيز شامل ديگر فضايل است .
هامش
( 1 ) . سورهء بنى اسرائيل ، آيه 29 .
( 2 ) . يعنى به مكتب نرفته بود .
( 3 ) . اتيان : آوردن .