[ در ذكر واجبات رسول خداى ]
اما اول كه واجبات تخصيص فرائض است بر رسول خداى از بهر آن است كه كسب سعادات در واجبات افزون از مستحبات است چنان كه حديث قدسى است كه : لن يتقرّب المتقرّبون الّا به مثل ما فرصت عليهم .
و سلمان فارسى از رسول خداى حديث كند كه در شأن ماه مبارك رمضان فرمود : من تقرّب فيه بخصلة من خصال الخير كان كمن أدّى فريضة فيما سواه و من أدّى فريضة فيه كان كمن أدّى سبعين فى غيره .
بعضى از علما از اين حديث استخراج كردهاند كه ثواب فريضه هفتاد درجه از نافله افزون است چه پيغمبر نقل در رمضان را با فرض در ديگر شهور برابر داشته و فرض در اين ماه را با هفتاد فرض در جز اين ماه يك سان شمرده .
اكنون بر سر سخن رويم ده ( 10 ) چيز بر پيغمبر واجب است كه بر مردم نيست .
اول : نماز وتر .
دوم : نماز چاشت .
سيم : قربانى . چنان كه ابن عباس از پيغمبر حديث كند كه فرمود : ثلاث هنّ علىّ فرائض و لكم تطوّع ، النّحر و ركعتا الضّحى . و در روايتى : و ركعتا الفجر .
احمد حنبل و بيهقى و دارقطنى و حاكم و ابن عدى اين حديث به طرق گوناگون رقم زدهاند و هيچ يك استوار نيست و از احاديث قوليه و فعليه معارض دارد ، چه از انس حديث كردهاند كه پيغمبر فرمود : أمرت بالوتر و الاضحى و لم يعزم علىّ .
و نيز گفتهاند كه در سفر ، وتر بر راحله مىگزاشته ، اگر واجب بودى جايز نشدى و بعضى از صحابه گفتهاند كه : ما نديديم پيغمبر نماز چاشت بگزارد ، و عايشه گويد :
نماز چاشت نگزاشت الّا آنگاه كه از سفر آيد و فرض وتر و نحر بر پيغمبر به مذهب شافعيه است . اما ابو حنيفه كوفى وتر و قربانى را بر امّت نيز واجب داند . اما وجوب او غير فرض است .
چهارم : تهجّد است به مدلول :
وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ
« 1 » أى زيادة على ثواب
هامش
( 1 ) . سورهء اسراء ، آيه 79 : مقدارى از شب را برخيز و نماز بخوان كه آن خاص توست .