امّ فروة بنت قاسم بن محمّد بن ابى بكر است « 1 » كه حضرت صادق عليه السّلام در حقّ او فرموده :
كانت امّى ممّن آمنت و اتّقت و احسنت و اللّه يحبّ المحسنين . « 2 »
يعنى : مادرم از جملهء زنانى بود كه ايمان آورد و تقوى و پرهيزكارى را اختيار كرد و احسان و نيكوكارى نمود و خدا دوست دارد نيكوكاران را .
همانا حضرت صادق عليه السّلام در اين كلمهء موجزه وصف كرده آن مخدّره را به تمام اوصاف شريفه ، همانطور كه حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در جواب همّام بن عباده كه سؤال كرد از آن حضرت كه وصف كند براى او متّقين را اكتفا كرد به كلمهء :
اتّق اللّه و احسن ، فانّ اللّه مع الّذين اتّقوا و الّذين هم محسنون . « 3 »
چه آن كه علما در شرح آن گفتهاند كه گويا مراد از « تقوى » اجتناب كردن است از آنچه خداى تعالى نهى فرموده و « احسان » به جاى آوردن هر چيزى است كه حقّ تعالى به آن امر فرموده ، پس اين كلمه جامع است صفات متّقين و فضايل ايشان را .
و شيخ جليل علىّ بن الحسين مسعودى در اثبات الوصيّة فرموده كه : امّ فروة از تمامى زنان زمان خود تقوايش زيادتر بود ، و روايت كرده از حضرت امام زين العابدين عليه السّلام احاديثى كه از جملهء آنها است قول آن حضرت به او كه اى امّ فروة ! من دعا مىكنم براى گناهكاران شيعيان ما در روز و شب صد نوبت ، ( يعنى استغفار و طلب آمرزش مىكنم برايشان ) زيرا كه ما صبر مىكنيم بر چيزى كه مىدانيم و ايشان صبر مىكنند بر چيزى كه نمىدانند . « 4 »
مؤلّف گويد كه : امّ فروة چندان مجلّله و مكرّمه بود كه به سبب آن از حضرت
هامش
( 1 ) نك : الكافى ، ج 1 ، ص 469 ؛ بحار الأنوار ، ج 46 ، ص 366 به نقل از الكافى .
( 2 ) الكافى ، ج 1 ، ص 393 .
( 3 ) نهج البلاغه ، خطبه 193 .
( 4 ) اثبات الوصية ، ص 154 .