در خواهد يافت ، كه كتابهاى آنان را ديده وشهرها را گردش كرده وخود أهل دانش وهوش باشد .
[ نقشههائى كه من آوردهام با كوشش بسيار ، پس از ديدن چندين نقشه ساختهام :
الف ) يكى از آنها نقشهاى چهار گوشه بود ، در خزانهء پادشاه خاوران كه بر روى كاغذ كشيده شده ، ولى من بدان اعتماد نكردم .
ب ) ديگرى نيز بر كرباسى چهار گوشه نزد أبو القاسم بن انماطى در نيشابور ديدم .
ج ) اما آنچه إبراهيم فارسي كشيده بود از همه به حقيقت نزديكتر مىبود ، هر چند كه آن نيز نادرستىهائى مىداشت .
د ) پيرى را نيز در سرخس ديدم كه نقشهاى مفصل از كشورهاى كفر واسلام كشيده جز اندكى همه را نادرست كشيده بود . پرسيدم :
آيا بجائى سفر كردهاى ؟ گفت : از سرخس بيرون نشدهام . گفتم : شنيده بودم ، كساني گزارش سرزمينها را از روى شنيدهها نوشته وآشفته كردهاند ، ولى نديده بودم جز تو كسى نقشهء ناديده بكشد ] .
تازه من خود را از لغزش وكتابم را از نادرستى مبرّى ، وسالم از زيادى وكمبود نمىشمرم وبهر حال دور از نقص نمىبينم .
سپس : گزارشهاى من براي موضوعهائى كه در ديباچه نويد دادهام گوناگون است ودر همهء سرزمينها يكسان نخواهد بود . زيرا كه من آنچه را بدانم خواهم نگاشت ، واين دانش نه به قياس است تا هماهنگ گردد ، بلكه بسايد موضوعهايش را با ديدن وشنيدن فرآهم ساخت .
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي ) — صفحة 8
مساهمون: محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري )
ص٨