بسازيد ! پس اين باريكه خاورى را رها كردند تا از دستور أو دور نشوند . دوم : اينكه اگر سرپوشيده را تا به ديوار مىرسانيدند ، صخره برابر محراب نمىافتاد وخوشايند نبود .
درازاى مسجد هزار ذراع به ذراع ملك اشبانى « 1 » [ هاشمي ] است ، وپهناى آن هفتصد است . در سقفهايش چهار هزار تكه چوب وهفتصد تير رخام ، وبر بأم آن چهل وپنج هزار تكه سرب بكار رفته است .
مساحت صخره سى وسه در بيست وهفت ذراع است . غارى كه در زير آنست نيز شصت ونه تن « 2 » جا دارد در ماه يكصد قسط [ دينار ] جيرهء روغن زيتون دارد ، ودر هر سال هشتصد هزار ذراع حصير جيره دارد .
خدمتگزاران مسجد بردگانى هستند كه عبد الملك از بابت خمس أسيران بدانجا اختصاص داده واز اين روى به خاندان أخماس شهرت دارند ، وكسى جز ايشان حق اين كار را ندارد . وميان ايشان به نوبت بخش شده است [ مانند بنى شيبه در كعبه ] .
سلوان « 3 » : شهركى در حومهء بيت المقدس است . چشمهئى نيم گوارا « 4 » در پائين شهر دارد كه باغي بزرگ را سيراب مىكند وعثمان عفان آن را براي بىنوايان شهر وقف كرده بود . بئر أيوب « 5 » در زير آنست : گويند در شبهاى عرفه چاه زمزم به زيارة اين چاه مىآيد [ ودر آن شب مراسمى برگزار مىشود ] .
هامش
( 1 ) اشبانى - شبانى نوعي پول رايج هم بوده است ( لغتنامه ) .
( 2 ) نهصد وشصت ( ياقوت 3 : 598 : 15 ) .
( 3 ) ياقوت 3 : 125 : 10 و 3 : 558 : 11 . 3 : 762 : 5 .
( 4 ) متن : عين عذيبيتر . مقدسي در چ ع 92 : 10 اين كلمه را مقابل حلوة نهاده است .
( 5 ) ن . ك : 226 : 3 وص 211 .