[ جلد أول ]
[ مقدمه ]
تذكار لازم
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم نام كتاب جغرافياى عربى بسيار مشهوري از أواخر قرن چهارم هجرى ( دهم ميلادي ) است كه شمس - الدين أبو عبد اللّه محمد بن أحمد بن أبي بكر بناء شامي مقدسي ( بدون تشديد با تخفيف دال ) بيارى آن را در سال 375 هجرى تأليف كرده است .
تنها اطلاعى كه دربارهء زندگانى مقدسي بيارى داريم از مطالب كتاب خود أو بدست مىآيد وگويا به ظاهر اين تنها كتابي است كه تأليف كرده است .
جد پدرى أو أبو بكر بنا سازنده استحكامات عكا براي أحمد بن طولان بوده است . جد مادرش أبو طيب شواء از بيار قومس ( كومش ) إيران ، از بخش بيارجمند شهرستان شاهرود در استان سمنان واقع بر كرانهء شمالي كوير مركزى إيران است . بهمين جهت اين پژوهشگر ژرفانديش از سوى مادر إيراني است وخود وى نيز ضمن بيان أوضاع جغرافيائى بيار ( ورقهاى 521 تا 523 ) در همين كتاب مىنويسد :
« من از آن رو وبه دو دليل دربارهء بيار مانند قصبهها دراز - گوئى نمودم : نخست آنكه بدانى ، من با توانائى بر دراز گوئى ، در