( 1 )
بخش دوم در امور فقهى و اعمال عبادى
متصديان مسائل دينى و رسيدگى به مساجد و حج
هر كس از هر طبقه هرگاه داراى ديانت بود ، مىتواند متصدى مناصب شرعى باشد و فاسق هرچند قرشى باشد ، شايسته آن مقام نيست . بلى ، در صورت تساوى شرايط ، قرشى برترى دارد . آنان كه قرشى بودن را در امام شرط ندانستهاند ، به گماشتن پيغمبر ( ص ) عبد الله بن رواحه ، زيد بن حارثه و اسامة بن زيد به امارت لشكر استناد كردهاند ؛ اما مخالفان گفتهاند پيشواى بزرگ بايد قرشى باشد . سيوطى در جواب مىگويد : پيغمبر ( ص ) اسامه را بر لشكرى امامت داد كه ابو بكر و عمر جزء افراد آن بودند و امارت اسامه بر جاى مىبود ( تا آنكه پيغمبر رحلت يافت ) و ابو بكر ، اسامه را به شام گسيل داشت .
( 2 )
معلمان قرآن
( 3 ) فصل اول - به نوشته ابو الفرج بن جوزى در مشكل الصحيحين ، عبادة بن صامت به اهل صفّه قرآن مىآموخت و صفّه ، سكوى مسجد پيغمبر است كه بينوايان صحابه در آن مأوى داشتند . در الاصابة از واقدى نقل مىكند كه پيغمبر ( ص ) ، وردان را به ابان بن سعيد بن العاص سپرد كه خرجىاش را بدهد و قرآنش بياموزد . ابن عساكر از ابن ثعلبه روايت مىكند كه پيغمبر ( ص ) را ديدم و عرض كردم : مرا به تعليم دهنده خوبى بسپار ، و حضرت مرا به ابو عبيدة بن الجراح سپرد و فرمود : تو را علم و ادب نيكو مىآموزد . « 1 »
( 4 ) فصل دوم - پيغمبر توصيه مىفرمود : هر كسى از همسايهاش فقه و قرآن بياموزد . آوردهاند پيغمبر ( ص ) روزى در خطبه مسلمانان را ستود و سپس فرمود : چرا اشخاص از همسايههاشان تعليم نمىگيرند تا دينشناس شوند . در روايت ديگرى آمده كه فرمود : چرا به همسايگانشان ياد نمىدهند و چرا از همسايگانشان پند نمىپذيرند و فقه نمىآموزند ؟ و
هامش
( 1 ) . ر . ك : متقى هندى ، على بن حسام الدين ، كنز العمال ، ح 37572 .