سلحشورى اعراب
از نظر روحى مىتوان گفت كه اعراب قبل از اسلام ، نمونهء كامل انسان طمعكار و حريص بودند و علاقه وافرى به ماديات داشتند . آنان به همه چيز از نظر منافع مىنگريستند و هميشه براى خود نوعى كرامت و شرف و برترى نسبت به سايران مىانديشيدند . آزادى را بىنهايت دوست داشتند ، لذا از هر چيزى كه آزاديشان را محدود مىكرد ، متنفر بودند . « 1 »
« ابن خلدون » دربارهء آنها مىگويد :
اين قوم بر حسب طبيعت ، وحشى و يغماگر بودند و موجبات وحشىگرى ، چنان در ميان آنها استوار بود كه همچون خوى و سرشت آنان شده بود و از اين خوى لذت مىبردند ، زيرا در پرتو آن از قيود فرمانبرى حكام و قوانين سرباز مىزدند و به سياست كشوردارى نافرمانى مىكردند و پيداست كه چنين خوى و سرشتى ، با عمران و تمدن منافات دارد . . .
سپس اضافه مىكند :
خوى آنان غارتگرى بود ، هر چه را در دست ديگران مىيافتند ، مىربودند و تاراج مىكردند و روزى آنان در پرتو نيزهها فراهم مىآمد و در ربودن اموال ديگران ، حد معينى قايل نبودند ، بلكه چشم ايشان به هر گونه ثروت يا ابزار زندگى مىافتاد ، آن را غارت مىكردند . « 2 »
آرى غارتگرى و جنگ و قتال ، از عادات ثانويه آن قوم بود . گويند يكى از عربها پس از شنيدن صلح و صفاى بهشت از زبان پيامبر ، پرسيد : آيا در بهشت جنگ هم وجود دارد يا نه ؟ همين كه گفتند : نه . گفت : پس به چه درد مىخورد . در تاريخ عرب ، بيش از 1700 جنگ ضبط شده و برخى از اين جنگها ، گاه تا يكصد سال و بيشتر به
هامش
( 1 ) . اسلام و جاهليت ، ص 245 .
( 2 ) . ترجمهء مقدمه ابن خلدون ، ج 1 ، ص 285 و 286 .