خانهنشين شد تا زمان مرگش در سال 97 يا 98 هجرى ، كه عمرش بيش از صد سال بود .
در زمان على « ع » هم مدّتى بر منصب قضاوت بود . وقتى امام ، وى را به اين منصب گماشت ، بر او شرط كرد كه هيچ حكمى را اجرا نكند مگر آنكه آن را بر آن حضرت عرضه كند . « 1 » على « ع » يك بار بر او خشم گرفت و از كوفه بيرونش كرد . وى طبع شعر هم داشت و شوخ طبع بود . « 2 »
وقتى ابن زياد در كوفه ، هانى بن عروه را دستگير و در قصر با او بدرفتارى كرد ، هواداران هانى در بيرون ، به فكر اين كه او را كشتند ، سر و صدا راه انداختند . شريح قاضى به امر ابن زياد بيرون قصر آمد و شهادت داد كه هانى زنده است ، تا جمعيت هوادار او متفرّق شوند . « 3 » معروف است كه وى به دستور عبيد اللّه زياد ، فتوا داد كه چون حسين بن على « ع » بر خليفهء وقت خروج كرده است ، دفع او بر مسلمانان واجب است . چهرهء شريح قاضى ، به عنوان عالم وابسته به دربار ستم و در خدمت زور و تزوير شناخته مىشود و هميشه براى كوبيدن حق ، از چهرهء افراد مذهبى و موجّه كه مردم حرفشان را مىپذيرند استفاده مىكنند . شريح نيز در منصب قضاوت بود و چنين سوء استفادهاى از موقعيّت او به نفع حكومت جور انجام گرفت .
شريعه
در لغت ، به معناى راهى است كه به آب رود ، يا دريا منتهى مىشود ، آبشخور ، جاى برداشتن آب از رودخانه ، نهر كوچكتر كه آب رود ، از آن طريق بر دشت ، مسلط مىشود .
لغات ديگر اين اصطلاح عبارت است از : مشرع ، مشرعه ، شرعه ، مشرب ، منهل ، ورد ، مورد ، آبخور ، آبشخور ، شريعهء فرات . « 4 » در روز عاشورا ، عباس بن على « ع » براى آب آوردن از فرات به شريعه رفت . در حاشيهء رودخانهء فرات ، منطقهء نخلستانى بود . در همان شريعه بود كه در پشت نخل كمين كرده دست راست او را از كار انداختند و در همان مسير به شهادت رسيد و همانجا نيز دفن شد .
- فرات ، آب
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 6 .
( 2 ) - بحار الأنوار ، ج 42 ، ص 175 . حالات مفصّل او را در همين مأخذ مطالعه كنيد .
( 3 ) - مروج الذّهب ، ج 3 ، ص 57 .
( 4 ) - لغتنامه ، دهخدا .